بيان آيهء 188
شأن نزول :
گويند : اهل مكه گفتند ، اى محمد ، آيا خداوند به تو خبر نمىدهد كه نرخها كى ترقى مىكند تا جنس خريدارى كنى و سود ببرى ؟ آيا به تو نمىگويد : كدام زمينى دچار خشكسالى مىشود تا به سر زمينى برويم كه گياه آن مىرويد و نعمت آن فراوان است ؟ از اينرو اين آيه نازل شد .
مقصود :
قُلْ لا أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعاً وَ لا ضَرًّا إِلَّا ما شاءَ اللَّهُ
: بگو جز آنچه خداوند بخواهد و در اختيار من قرار دهد ، من مالك هيچ سود و زيانى براى خود نيستم .
وَ لَوْ كُنْتُ أَعْلَمُ الْغَيْبَ لَاسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِ
: تنها از علوم غيبى ، آنها را مى دانم كه خداوند به من تعليم كند و اگر از پيش خود چيزى مىدانستم در سالهاى فراوانى براى سالهاى تنگى ذخيره مىكردم و وقت ارزانى براى روز گرانى اجناسى مىخريدم .
مجاهد و ابن جريج گويند : يعنى اگر غيب مىدانستم ، پيش از فرا رسيدن اجل ، كارهاى شايسته را فراوان انجام مىدادم و آنچه افضل بود ، بر مىگزيدم . زجاج گويد : يعنى اگر غيب مىدانستم ، هر چه از من در مورد قيامت و امور ديگر سؤال مىشد ، جواب مىدادم .
وَ ما مَسَّنِيَ السُّوءُ
: و گرفتار زيان و تهيدستى نمىشدم ، برخى گويند : يعنى به خيال شما جنون نداشتم . برخى گويند : يعنى مواجه با تكذيب شما نمىشدم ، زيرا اگر به همه چيز عالم بودم ، تمام سؤالات شما را جواب مىدادم و تصديقم مىكرديد . برخى گويند : يعنى از جانب دشمنان زيانى نمىديدم ، زيرا قبلا علم داشتم و خود را از آنها حفظ مىكردم .