يَسْئَلُونَكَ كَأَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْها
: مجاهد و ضحاك گويند : يعنى طورى از تو سؤال مىكنند كه گويا تو زياد در بارهء آن كنجكاوى كرده و به آن عالم شدهاى . بايد توجه داشت كه « بها » در اينجا محذوف است و در قرائت ابن عباس « حفى بها » آمده و « عنها » محذوف است . برخى گويند : يعنى طورى از تو سؤال مىكنند كه گويا تو از سؤال آنها خوشحال هستى . برخى گويند : يعنى طورى از تو سؤال مىكنند كه گويا تو سؤال كردهاى و دانستهاى . طبق اين معنى « حفى » به معناى « سائل » است .
قُلْ إِنَّما عِلْمُها عِنْدَ اللَّهِ
: بگو : علم آن تنها پيش خداوند است . علت اعاده اين مطلب اين است كه متصل به بعد شده است .
وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ
: لكن بيشتر مردم نميدانند . برخى گويند : منظور از
« عِلْمُها عِنْدَ رَبِّي »
علم به وقت آن و منظور از
« عِلْمُها عِنْدَ اللَّهِ »
علم به كيفيت آن است . اين قول از جبائى است . وى گويد : اين آيه ، دلالت دارد بر اينكه عقيدهء شيعه در مورد علم امام و اينكه هر امامى امام بعدى را تعيين مىكند تا روز قيامت فرا رسد باطل است . اگر اين مطلب صحيح باشد . بايد آخرين امام اعلام كند كه بعد از او قيامت فرا مىرسد و اين خلاف :
إِنَّما عِلْمُها عِنْدَ رَبِّي
است .
لكن اين مطلب ضعيف است ، زيرا چه مانعى دارد كه آخرين امام ، بداند كه بعد از او امامى نيست و قيامت فرا مىرسد و در عين حال وقت قيامت را هم نداند ؟ ! زيرا وقت مرگ خود را هم بطور دقيق و قطعى نمىداند .
اين در صورتى است كه بگوييم : ساعت يعنى وقت مردن مردم . اما اگر بگوييم يعنى وقت حشر ، شبههاى باقى نمىماند ، زيرا هر گاه امام بداند كه بعد از او مردم فانى مىشوند ، لازم نيست بداند كه چه وقت محشور مىشوند ؟
علاوه بر اين در روايت است كه در وقت مرگ آخرين امام تكليف برداشته مىشود زيرا شرايط قيامت و علائم آن از قبيل : طلوع خورشيد از مغرب و . . . ظاهر مىشود . با اينهمه جايز است كه امام وقت قيامت را نداند
.