بيان آيه 167 - 168
9
اعراب :
وَ مِنْهُمْ دُونَ ذلِكَ
: كلمهء « دون » در محل رفع و مبتداست . لكن منصوب است .
مثل اينكه « بين » در
« لَقَدْ تَقَطَّعَ بَيْنَكُمْ »
منصوب و فاعل و « يوم » در
« يَوْمَ الْقِيامَةِ يَفْصِلُ بَيْنَكُمْ »
مبتدا و فاعل است . ممكن است گفته شود : مبتدا محذوف و « دون » صفت آن است .
مقصود :
اكنون خداوند ، پيامبر گرامى اسلام را مخاطب ساخته ، مىفرمايد :
وَ إِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكَ لَيَبْعَثَنَّ عَلَيْهِمْ إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ مَنْ يَسُومُهُمْ سُوءَ الْعَذابِ
:
اى محمد ، بخاطر داشته باش كه خداوند اعلام كرده است كه بر قوم يهود ، تا روز قيامت ، كسانى را مسلط مىكند كه آنها را گرفتار شكنجه كنند و از آنها جزيه بگيرند . همهء مفسران مىگويند : منظور امت محمد ( ص ) است . از امام باقر ( ع ) نيز روايت شده است .
از اين آيه بر مىآيد كه يهود تا روز قيامت ، دولت و عزتى نخواهند داشت . اين تسلط ، به اين معنى است كه دست آنها را - اگر چه از راه معصيت باشد - بر سر يهوديان باز گذارد . مثل :
« أَنَّا أَرْسَلْنَا الشَّياطِينَ عَلَى الْكافِرِينَ تَؤُزُّهُمْ أَزًّا »
( مريم 83 : ما شياطين را بر سر كافران مىفرستيم تا آنها را بفريبند )
إِنَّ رَبَّكَ لَسَرِيعُ الْعِقابِ وَ إِنَّهُ لَغَفُورٌ رَحِيمٌ
: خداوند نسبت به كسانى كه سزاوار باشند ، زود كيفر مىرساند و نسبت به نيكان آمرزگار و رحيم است .
وَ قَطَّعْناهُمْ فِي الْأَرْضِ أُمَماً
: ابن عباس و مجاهد گويند : يعنى يهوديان را در بلاد ، دسته دسته متفرق كرديم . اين تفرقه بخاطر اختلاف هدف و مسلك است و مايهء ذلت و خوارى آنهاست ، نمىتوانند به يكديگر كمك كنند . برخى گويند : خداوند به اين جهت