بواسطه قياس . شيطان تصور مىكرد كه چون آتش برتر از خاك است ، نبايد وى سجده آدم كند و اين اشتباه بود ، زيرا سجده آدم را خداوند طبق مصالحى بر شيطان واجب كرده بود . برخى هم گفتهاند : خاك بهتر از آتش است ، زيرا زمين از خاك است و محل زندگى مردم و توليد كننده تمام وسائل است . و بهتر بودن چيزى به اين است كه منافع بيشترى داشته باشد .
قالَ فَاهْبِطْ مِنْها
: حسن گويد : يعنى از آسمان پايين برو . برخى گويند :
يعنى از بهشت پايين برو . برخى گويند : يعنى از اين مقام بلندى كه دارى پايين برو زيرا اين مقام ، مخصوص بندگان مطيع خداست و تو اكنون نافرمانى كردهاى . بايد تنزل كنى و خود را بمقام گنهكاران برسانى .
فَما يَكُونُ لَكَ أَنْ تَتَكَبَّرَ فِيها
: تو حق ندارى در آسمان يا در بهشت بمانى و تكبر كنى ، زيرا اينجا جاى اهل تكبر نيست . جاى آنها جهنم است . چنان كه مىفرمايد :
« أَ لَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوىً لِلْمُتَكَبِّرِينَ »
( زمر 60 ) .
فَاخْرُجْ إِنَّكَ مِنَ الصَّاغِرِينَ
: از اين مقام يا از اين مكان بيرون رو ، كه بر اثر معصيت ، خود را خوار و زبون كردى . بديهى است كه گنهكار ، پيش خداوند و بوسيله عذاب آخرت ، ذليل است .
جبائى گويد : اين كلام را برخى از فرشتگان از جانب خدا گفتهاند . برخى گويند : شيطان صحنهء معجزه آسايى ديد كه دانست اين مطلب ، كلام خداست .
اينكه مىگويد : نبايد در بهشت يا آسمان تكبر كنى ، مفهوم آن اين نيست كه در جاى ديگر بايد تكبر كنى . زيرا در هيچ حالتى تكبر جايز نيست . در عين حال براى خداوند تكبر ، امرى است پسنديده ، زيرا صاحب آن چنان عظمتى است كه تكبر به او مىبرازد ولى براى غير خدا تكبر ناپسنديده است . از آنجا كه شيطان در مقابل امر خدا تكبر كرد ، ناچار او را از بهشت اخراج كردند : اما كسانى كه در دنيا تكبر كنند ، بوسيلهء امر و نهى آنها را منع مىكنند .