بيان آيه 4 - 5
اعراب
كم : اين كلمه ، اسم و براى تكثير و « رب » حرف و براى تقليل است . « كم » بر دو قسم است : خبرى و استفهامى . هر گاه خبرى باشد ، براى تكثير است ، اما هر گاه براى استفهام باشد حقيقت آن معلوم نيست و تقليل و تكثير آن موكول بجواب مخاطب است : در اينجا « كم » مبتدا و
« أَهْلَكْناها »
خبر آن است و جايز است كه در محل نصب باشد .
فَجاءَها
: حرف فاء براى تعقيب است . اول عذاب خدا بر قريهاى نازل مىشود ، سپس مردم قريه هلاك مىشوند . لكن در آيه نخست هلاك و سپس نازل شدن عذاب ذكر شده است . به همين جهت ، در توجيه اين مسأله اقوالى است :
1 - منظور اين است كه نخست حكم به هلاكت آنها كرديم ، سپس عذاب نازل كرديم .
2 - نخست فرشتهء عذاب فرستاديم ، سپس عذاب نازل كرديم .
3 - برخى فاء را به معناى واو گرفتهاند .
أَوْ هُمْ قائِلُونَ
: اين جمله حاليه است و برخى و او حاليه را مقدّر دانستهاند . در حقيقت منظور اين است كه « جاءهم باسنا بائتين او قائلين »
أَنْ قالُوا
: در محل رفع و اسم « كان » و خبر آن « دعواهم »
مقصود
در آيهء پيش دستور داد كه مردم پيروى قرآن كنند و از پيروى غير قرآن دست بر دارند . اكنون آنها را به ياد سرگذشت گذشتگان مىاندازد ، تا بترسند و رفتار آنها را تكرار نكنند .