افرادى كه از چنين نعمتهايى بر خوردار هستند ، الطاف خدا را نسبت بخويش در نظر مىگيرند و وظائف خود را انجام مىدهند و از زشتىها اجتناب مىكنند . مثلا ثروتمندى كه در يك خانواده شريف پرورش يافته ممكن است به اين مزايا توجه كند و خدا را بخاطر الطافش نيايش و كرنش كند و كسى كه از چنين مزايايى بر خوردار نيست ، ممكن است قدرى به خود آيد و كارى كند كه مورد الطاف بى پايان خداوند قرار گيرد و از آن وضع نجات يابد ( اين بيان قانع كننده نيست . جملهء بعد حكمت اين تفاوتها را روشن مىكند . مترجم )
لِيَبْلُوَكُمْ فِي ما آتاكُمْ
: اين تفاوت را از اين لحاظ ميان شما بر قرار كرد تا شما را بيازمايد و خصلت درونى شما در اعمال و رفتار شما هويدا گردد . آرى نتيجه اين تفاوتها اين است كه ثروتمند به حال بيچارگان بينديشد و بشكرانه نعمتهاى خداوند در ميان اجتماع بوظائف خويش عمل كند و فقير با مشاهده حال ثروتمندان ، شكيبايى پيشه كند و با اينكه خشت ، زير سر دارد ، پاى بر تارك هفت اختر نهد و منصب صاحبجاهى خود را حفظ كند و عاقل در دلائل قدرت و عظمت خداوند بينديشد ، تا عالم شود و بعلم خود عمل كند .
إِنَّ رَبَّكَ سَرِيعُ الْعِقابِ
: كيفر خدايت سريع است . با اينكه كيفر خدا در آخرت است ، آن را سريع معرفى مىكند و اين بخاطر آن است كه هر چه آمدن آن حتمى است ، نزديك و سريع است . برخى گويند : يعنى كيفر خداوند براى كسانى كه در دنيا سزاوار آن هستند ، نزديك و سريع است و مقصود اين است كه انسان كارى نكند كه خود را در معرض چنين كيفرى قرار دهد . برخى گويند : يعنى خداوند قادر است كه در اين دنيا شما را كيفر دهد و هلاك كند ، كارى نكنيد كه دچار هلاكت و بدبختى شويد .
وَ إِنَّهُ لَغَفُورٌ رَحِيمٌ
: در اينجا كيفر و آمرزش را در مقابل هم قرار داد ، نه كيفر و پاداش را زيرا آمرزش از پاداش بالاتر است . آمرزش شامل حال گنهكاران مىشود ، اما پاداش نه . برخى گفتهاند : خداوند اين سوره را با حمد آغاز و با مغفرت و رحمت خاتمه داد . اين خود دستور العملى است براى انسانها كه خداى خود را بخاطر نعمتهايش و بخاطر آمرزش و رحمت بيكرانش ستايش كنند .