بيان آيه 160
قرائت
عشر امثالها : يعقوب و حسن و سعيد بن جبير به تنوين « عشر » و رفع « امثالها » و ديگران به اضافه خواندهاند . قرائت اول به تقدير « عشر حسنات امثالها » است و « امثالها » صفت مضاف اليه محذوف است و قرائت دوم بنا بر اين است كه « امثالها » صفت « عشر » باشد .
لغت
حسنة : كار پسنديده . « تاء » براى مبالغه است . اين كلمه بقرينه الف و لام ، دلالت بر كارهايى كه واجب يا مستحبّ هستند ، مىكند .
مقصود
مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها
: در اين آيه ، در بارهء پاداش چند برابرى كه به كارهاى نيكو داده مىشود ، سخن مىگويد : زيرا در آيهء پيش ، گنهكاران را تهديد كرده بود . در اينجا با كمال صراحت مىفرمايد : هر كسى كه طاعتى انجام دهد ، خداوند به او ده برابر پاداش مىدهد .
وَ مَنْ جاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلا يُجْزى إِلَّا مِثْلَها
: آنان كه مرتكب گناهى شوند ، خداوند باندازهء گناهشان آنها را كيفر مىدهد . خداوند به بزرگى و فضل و كرمش ، پاداش را بيشتر از اندازه استحقاق مىدهد و گناه را عفو مىكند و اگر كيفر دهد ، به قدر استحقاق كيفر مىدهد ، نه بيشتر . حسن گويد : منظور از « حسنه » توحيد و منظور از « سيئه » شرك است . بيشتر مفسران نيز بر همين عقيدهاند . طبق اين معنى اصل نيكيها توحيد و اصل بديها شرك است .
وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ
: در بارهء كسى ظلمى صورت نمىگيرد ، زيرا بيشتر از اندازه