بيان آيهء 80 تا 84
قرائت
اهل مدينه و حفص و سهل قرائت كردهاند : « انكم لتاتون . . . » و بطور كلى در هر جاى قرآن كه دو استفهام با هم جمع شوند ، دومى را حذف مىكنند . مذهب كسايى هم بجز در قصهء لوط همين است . اما ديگران به دو همزهء قرائت كردهاند .
ابو على گويد : هر يك از دو استفهام جملهء مستقلى است . اگر هر دو با استفهام قرائت شوند ، هر دو جمله ، استفهامى هستند و اگر دومى بدون همزهء استفهام قرائت شود ، جملهء خبرى است و تفسير است براى « الفاحشة » چنان كه
« لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ »
تفسير است براى « الوصية » ( نساء 124 ) .
لغت
لوط : زجاج گويد : اين كلمه مشتق نيست ، زيرا عجمى از عربى مشتق نميشود . اين كلمه نام يكى از انبيا است .
شهوت : كارى كه براى نفس لذت داشته باشد . وجود شهوت در نهاد انسان ، حتمى و ضرورى و لازم است .
اسراف : خروج از حدّ حق بسوى فساد .
غابر : باقى .
اعراب
لوطا : اين كلمه بخاطر اينكه خفيف است ، منصرف شده . نصب آن بتقدير « اذكر » يا « ارسلنا » است .
شهوة : حال .
إِلَّا امْرَأَتَهُ
: استثناى متصل . زيرا زوجه ، جزء اهل و خانواده است .