بيان آيه 40 - 41
قرائت
اعراب
أَ رَأَيْتَكُمْ : « كم در اينجا صرفاً براى خطاب است و معناى اسم ندارد . زيرا اگر اسم باشد ، بايد آنچه بعد از آن مىآيد خود آن باشد . در حالى كه چنين نيست مثل : « أَ رَأَيْتَكَ هذَا الَّذِي كَرَّمْتَ عَلَيَّ » ( اسراء 62 ) بدليل اينكه اين فعل به دو مفعول متعدى مىشود و قاعده اين است كه مفعول دوم عين مفعول اول باشد و ما ملاحظه مىكنيم كه جملهء « هذَا الَّذِي . . . » غير از كاف است . اگر كاف براى خطاب باشد ، تاء براى خطاب نيست ، زيرا يك فعل دو علامت خطاب نميخواهد . بلكه صرفاً فاعل است . از همين جهت است كه تاء در همه حال بلفظ مفرد مىآيد . إِنْ أَتاكُمْ عَذابُ اللَّهِ : جواب شرط « تدعون » است . اين جمله در محل نصب و مفعول « أَ رَأَيْتَكُمْ » است . إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ : جواب شرط محذوف و قرينهء آن جملهء « أَ رَأَيْتَكُمْ » است .
مقصود
اكنون به پيامبر خود دستور مىدهد كه با كفار ، به استدلال پردازد . مىفرمايد : قُلْ أَ رَأَيْتَكُمْ إِنْ أَتاكُمْ عَذابُ اللَّهِ أَوْ أَتَتْكُمُ السَّاعَةُ أَ غَيْرَ اللَّهِ تَدْعُونَ إِنْ