بيان آيه 29 - 30
مقصود
باز هم در پيرامون اينكه كافران منكر قيامت و حشر و حساب ، بودند ، مىفرمايد :
وَ قالُوا إِنْ هِيَ إِلَّا حَياتُنَا الدُّنْيا وَ ما نَحْنُ بِمَبْعُوثِينَ
: مىگفتند :
زندگى ، همين زندگى دنياست . بعد از مرگ ، زندگى ديگرى نخواهيم داشت .
آخرت و قيامتى نيست .
وَ لَوْ تَرى إِذْ وُقِفُوا عَلى رَبِّهِمْ
: آنچه در سه آيهء پيش در بارهء « وقفوا » گفتيم ، در اينجا صحيح نيست . اينجا فقط يك معنى صحيح است و آن اينكه :
هنگامى فرا مىرسد كه ايشان خدا را بالبداهة خواهند شناخت . چنان كه وقوف بر كلام كسى يعنى فهميدن و شناختن آن . پس وقوف بر خدا يعنى معرفت او . برخى گفتهاند : يعنى هنگامى كه آنها بر وعدههاى پروردگار وقوف پيدا مىكنند و مى - بينند كه خداوند چگونه عذاب خود را بر كافران نازل مىكند و پاداش خود را به مردم مؤمن مىدهد در نتيجه متوجه ميشوند كه هر چه خدا گفته بود ، حق و صحيح بود . ممكن است مقصود اين باشد كه آنها را در برابر خداوند نگه مىدارند تا در انتظار صدور فرمان خداوند باشند . قاعده اين است كه بنده در حضور مولاى خود در انتظار صدور فرمان به پا ايستد . قرآن با بيان اين مطلب ، فصاحت و بلاغت خود را آشكار ساخته است .
قالَ أَ لَيْسَ هذا بِالْحَقِّ قالُوا بَلى وَ رَبِّنا
: خداوند يا فرشتگان به آنها مىگويند : آيا همانطورى كه پيامبران گفته بودند قيامت و كيفر و پاداش خدا ، حق نيست ؟ كفار ، اعتراف و اذعان كرده ، گويند : به پروردگارمان سوگند ياد مى - كنيم كه حق است .