مىفرمايد : خداوند خالق همهء چيزهاست و نبايد آنها را به بتها نسبت داد و بدون دستور او چيزى را حلال يا حرام شمرد :
وَ هُوَ الَّذِي أَنْشَأَ جَنَّاتٍ مَعْرُوشاتٍ وَ غَيْرَ مَعْرُوشاتٍ
: خداوند بدون هيچگونه سابقهاى باغهايى آفريد كه در آنها درختان گوناگون است . برخى از درختان را بر روى پايهها قرار دادهاند و برخى بدون پايه ، خود بر سر پا ايستادهاند . ابن عباس و سدّى گويند : مقصود از درختانى كه بر روى پايهها قرار دادند ، درختان انگور است .
ابو على گويد : منظور اين است كه بوسيلهء شاخهها براى درختها ديوار درست كنند .
كلمهء عرش به معناى بر افراشتن درختان است ، بطورى كه بر روى زمين قرار نگيرد . اين عباس گويد : مقصود از « غير معروشات » انواع درختانى است كه در كوهها و صحراها مىرويند ابو مسلم گويد : منظور درختانى است كه احتياج به پايه ندارند و خود بر سر پا مىايستند .
وَ النَّخْلَ وَ الزَّرْعَ مُخْتَلِفاً أُكُلُهُ
: و همچنين درخت خرما و زراعتها كه طعم يا ثمر آنها مختلف است ، بيافريد . ثمر درختان و گياهان از لحاظ رنگ و مزه و بو و شكل مختلفند . در عين حال شباهتهايى هم با يكديگر دارند و همگى دليل يگانگى خداوند هستند .
وَ الزَّيْتُونَ وَ الرُّمَّانَ مُتَشابِهاً وَ غَيْرَ مُتَشابِهٍ
: ديگر اينكه زيتون و انار را آفريد كه از لحاظ مزه و رنگ و شكل ، برخى بهم شبيهند و برخى شبيه نيستند . علت اينكه انار و زيتون را با هم ذكر مىكند ، گفتهاند اين است كه شاخههاى آنها با برگها پوشيده شدهاند .
كُلُوا مِنْ ثَمَرِهِ إِذا أَثْمَرَ وَ آتُوا حَقَّهُ يَوْمَ حَصادِهِ
: در اينجا فعل امر براى اباحه به كار رفته است . جبائى گويد : از اين آيه برمىآيد كه مىتوان از ثمر درختان - و لو اينكه حق فقرا در آن باشد - خورد . مىفرمايد : هر گاه درخت ثمر داد ، از ثمرش بخوريد و در روز چيدن ، حق را بدهيد . درباره اين حق ، دو قول است : 1 - منظور زكات است كه يك دهم يا نصف آن را بايد داد ( در ديمى 10 / 1 و در صورتى كه با آب چاه و