بيان آيه 124
قرائت
ابن كثير و حفص « رسالته » و ديگران « رسالاته » خواندهاند . وجه قرائت اول اين است كه هم بر كم دلالت دارد ، هم بر بسيار . زيرا مصدر است . وجه قرائت دوم اين است كه رسالت خداوند تكرار شده است .
لغت
اجرام : اقدام بر كار زشت و قطع چيزى كه بايد وصل شود . به گناه نيز جرم و جريمه گفته مىشود .
صغار : خوارى و مذلتى كه موجب كوچكى انسان شود .
اعراب
أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ
: « حيث » يا ظرف است يا ظرف نيست . اگر ظرف است « اعلم » در آن عمل نمىكند ، زيرا در اين صورت ، يعنى : در اين موضع خدا داناتر است و اين صحيح نيست . بنا بر اين ظرف بودن « حيث » مشكل است و بايد اسم باشد و حكم مفعول به را دارد . در اين صورت يعنى : خداوند بمواضع رسالات خود داناتر است و حرف جر از « حيث » حذف شده است . مثل
« أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ »
در ادبيات عرب ، گاهى كلمهء « حيث » به معناى اسم به كار رفته است . مثل :
كان منها حيث تلوى المنطقا * حقفا نقاً مالا على حقفى نقا
در اين شعر ، « حيث » در محل نصب و اسم « كان » است و نمىتواند ظرف باشد .
يعنى : گويا جايى كه كمربند را مىبندى دو تپهء طولانى و انباشتهء رمل است كه بر دو تپهء رمل ديگر فرو آمدهاند .
صَغارٌ عِنْدَ اللَّهِ
زجاج گويد « عند » متصل است به « سيصيب » . ممكن است