بيان آيه 104 - 105
قرائت
ابن كثير و ابو عمر « دارست » و ابن عامر و يعقوب و سهل « درست » بفتح سين و سكون تاء و ديگران به سكون سين و فتح تاء قرائت اول ، يعنى تو با اهل كتاب مذاكره و گفتگو كرده و از آنها چيزهايى آموختهاى . مؤيد اين قرائت ، اين آيه است :
وَ أَعانَهُ عَلَيْهِ قَوْمٌ آخَرُونَ »
( فرقان 4 : قوم ديگرى وى را بر قرآن يارى كردهاند ) قرائت دوم ، يعنى : براى اينكه نگويند اين مطالب ، اخبار گذشتگان است و كهنه شده و كسى نيست كه آنها را بداند و تكذيب يا تصديق كند . قرائت سوم ، خطاب به پيامبر اسلام است . يعنى : از يهود فرا گرفتهاى . لام بنا بر قرائت اول و سوم لام عاقبت است يعنى ما آيات را براى تو بصورتهاى گوناگون بيان مىكنيم و سرانجام آنها خواهند گفت كه با اهل كتاب مذاكره كردهاى يا از آنها آموختهاى . اما بنا بر قرائت دوم ، لام به معناى كراهيت است . يعنى براى اينكه نگويند : اخبار آن كهنه شده است .
لغت
بصائر : اين كلمه جمع بصيرت است . يعنى دلالتها و راهنمايى را كه بوسيلهء آنها اشيا به خوبى ديده شوند . ازهرى گويد : بصيرت ، اعتقادى است كه از راه تحقيق در قلب انسان پيدا مىشود . « 1 » درس : اصل اين كلمه به معناى ادامهء خواندن است . دروس يعنى محو شدن اثر .
هامش
( 1 ) - بصيرت به معناى خونى كه به اندازهء يك درهم باشد و به معناى پسر و به معناى خونبها هم آمده .
شاعر گويد :جاءوا بصائرهم على اكتافهم * و بصيرتى يعدو بها عتد وأىيعنى : آنها خونبها را بر دوش گرفته ، آوردند و خود را ننگين كردند ، اما من بوسيلهء اسب تندرو و نيرومندم ، خونبها را طلب مىكنم .