بيان آيه 100 - 101
قرائت
خرقوا : اهل مدينه به تشديد و ديگران به تخفيف خواندهاند . هر دو قرائت به يك معنى است .
لغت
بديع : مبدع ، آفريدگار . فرق ميان ابداع و اختراع ، اين است كه ابداع انجام دادن كارى است كه بىسابقه است و اختراع انجام دادن كارى است كه تا كنون سببى براى آن يافت نشده است . اختراع : كار خدا است ، زيرا بكارى اختراع گفته مىشود كه كسى قادر بر انجام آن نباشد . بدعت به كارى گفته مىشود كه بر خلاف سنت و در دين بىسابقه باشد .
اعراب
الجن : نصب اين كلمه بنا بر دو وجه است : 1 - مفعول « جعلوا » است 2 - بدل از « شركاء » است .
سبحانه : مفعول مطلق براى فعل محذوف بديع : خبر مبتداى محذوف . ممكن است مبتدا باشد و خبر آن
« أَنَّى يَكُونُ لَهُ وَلَدٌ »
است . اين كلمه معدول از « مبدع » و اضافه به مفعول شده است .
مقصود
در اين آيات خداوند متعال كفر مردم مشرك را بعد از شنيدن اين همه دلايل روشن ، تعجب آور دانسته ، مىفرمايد :
وَ جَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكاءَ الْجِنَّ
: در اين آيه ، خبر مىدهد از اينكه آنان خدايانى از جن ، شريك خداوند قرار دادهاند . چنان كه مىفرمايد :
« وَ جَعَلُوا بَيْنَهُ وَ بَيْنَ