بيان آيه 8 - 9 - 10
لغت
قضاء : اين كلمه ، داراى معانى مختلفى است كه جامع همهء آنها پايان دادن است در بارهء معانى آن در سورهء بقره ، آيهء
« وَ إِذا قَضى أَمْراً فَإِنَّما يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ
( 117 ) گفتگو كردهايم .
لبس : مشتبه ساختن و مشكل كردن چيزى ، بطورى كه فهم انسان از درك آن عاجز شود .
حيق : فرا گرفتن و دامنگير شدن انسان ، نتيجهء كار زشتى كه انجام داده است .
مقصود
اكنون به نقل قول كافران پرداخته ، مىفرمايد :
وَ قالُوا لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ مَلَكٌ
: گفتند : چرا بر محمد صلّى اللَّه عليه و آله ملكى نازل نشد كه او را به چشم خود مشاهده كنيم و رسالت وى را تصديق كنيم ؟
سپس براى نشان دادن اينكه ستيزهگرى آنها باوج خود رسيده است ، مىفرمايد :
وَ لَوْ أَنْزَلْنا مَلَكاً لَقُضِيَ الْأَمْرُ ثُمَّ لا يُنْظَرُونَ
: اگر طبق ميل آنها فرشتهاى فرستاده بوديم ، ايمان نمىآوردند و حكمت و مصلحت ، ايجاب ميكرد كه ديگر به آنها مهلت ندهيم و بيدرنگ آنها را گرفتار عذاب كرده ، نابودشان كنيم . اين معنى از حسن و قتاده و سدّى است .
مجاهد گويد : مقصود اين است كه فرشتهاى به صورت اصلى مىفرستاديم ، قيامت بر پا مىشد يا اينكه آنها دچار عذاب مىشدند . سپس مىفرمايد :
وَ لَوْ جَعَلْناهُ مَلَكاً لَجَعَلْناهُ رَجُلًا
: اگر ملكى را بعنوان رسالت يا بعنوان اينكه برسالت پيامبر - بنا به خواهش آنها - گواهى دهد ، مىفرستاديم ، باز هم او را به صورت آدمى در مىآورديم ، زيرا آدميان قادر نيستند كه فرشته را به صورت اصلى مشاهده كنند .
مگر اينكه تجسم پيدا كند . به همين جهت است كه فرشتگان به صورت انسان بر پيامبران