تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 186

مساهمون:

ص١٨٦

بيان آيه 93

لغت

افتراء : نسبت ناروا دادن غمرة : اين كلمه نسبت بهر چيزى كه به كار رود ، سختىها و شدايد آن را مىرساند مثلا « غمرات الموت » يعنى سختىهاى مرگ شاعر گويد :
الغمرات ثم ينجلينا * و ثم يذهبن فلا يجينا
يعنى : در آنجا سختىها از ما دور مىشوند و ديگر بسوى ما برنمىگردند . هون : خوارى . شاعر گويد :
اذهب اليك فما امى بواعية * ترعى المخاض و لا اغضى على الهون
يعنى : برو كه مادر من شتر چران نيست و من بر خوارى صبر نمىكنم . اما « هون » بفتح هاء يعنى مدارا . مثل
« يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً »
( فرقان 63 : بر روى زمين بمدارا راه مىروند ) شاعر گويد :
هونا كما لا يرد الدهر ما فاتا * لا تهلكا اسفا فى اثر من ماتا
يعنى : آرام باشيد كه روزگار هر چه را برد برنمىگرداند . خود را بدنبال كسى كه مرده است ، از غم و اندوه نكشيد .

اعراب

وَ مَنْ قالَ سَأُنْزِلُ
: عطف است بر
« مِمَّنِ افْتَرى »
وَ لَوْ تَرى . . .
: جواب « لو » محذوف است . يعنى « لرايت عذابا اليما »

شان نزول

اختلاف است كه آيه دربارهء كى نازل شده است ؟ عكرمه و ابن عباس و مجاهد و سدّى و گروهى از مفسران معتقدند كه اين آيه تا
« وَ لَمْ يُوحَ إِلَيْهِ شَيْءٌ »
دربارهء