بيان آيه 82
لغت
ظلم : به كار بردن چيزى در غير محل خود . نابغه گويد
« النؤى كالحوض بالمظلومة الجلد »
مقصود زمينى است كه در آن باران نباريده است . شاعر چنين زمينى را مظلوم مىنامد ، زيرا در آنجا عدهاى مسافر حوضى ساختهاند كه محكم نبوده و در جاى خود قرار ندارد .
مقصود
در آيهء پيش ، اين سؤال مطرح شد كه آيا يكتا پرستان از عذاب خدا ايمن هستند يا مشركين ؟ اكنون در اين آيه در پاسخ آن سؤال مىفرمايد :
الَّذِينَ آمَنُوا وَ لَمْ يَلْبِسُوا إِيمانَهُمْ بِظُلْمٍ
: كسانى از عذاب خدا ايمنترند كه او را شناخته و مورد تصديق قرار داده ، بوظائف خود پى برده و ايمان خود را با شرك نياميختهاند . در اينجا بعقيدهء ابن عباس و سعيد بن مسيب و قتاده و مجاهد و اكثر مفسرين منظور از ظلم شرك است . از ابىّ بن كعب روايت است كه : مگر نه خداوند متعال مىفرمايد :
« إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ »
؟ ( لقمان 13 : شرك ، ظلمى بزرگ است ) از سلمان فارسى و حذيفة بن اليمان نيز همين طور روايت شده است . از عبد اللَّه بن مسعود روايت است كه نزول اين آيه ، بر مردم دشوار آمد . گفتند : يا رسول اللَّه ، كداميك از ما هستيم كه دربارهء خود ظلم نكنيم ؟ ! فرمود : منظور اين نيست كه شما تصور مىكنيد . مگر نشنيدهايد كه بندهء صالح ، گفت : « پسرم ، براى خدا شريك قرار مده ، كه شرك ، ستمى بزرگ است » ( لقمان 13 ) جبائى و بلخى گويند : هر گناه كبيرهاى كه موجب آفت زدگى پاداش نيكى انسان شود ، ظلم است . بلخى گويد :
اگر فقط شرك ، ظلم باشد ، بايد مؤمنى كه مرتكب گناه كبيره مىشود ، ايمن باشد