بيان آيه 6
لغت
قرن : مردم يك عصر كه مقارن و معاصر يكديگرند . قرن را هشتاد سال و هفتاد سال دانستهاند . به نظر ما قرن ، مردمى هستند كه با پيامبرى يا عالمى معاصر باشند ، خواه مدت آن كم باشد يا زياد . پيامبر اسلام فرمود ،
« خيركم قرنى ثم الذين يلونهم ثم الذين يلونهم ثم الذين يلونهم »
يعنى : بهترين شما ، آنهايى هستند كه معاصر منند ، سپس مردمى كه بعد از آنها مىآيند ، سپس مردمى كه بعد از آنها مىآيند .
تمكين : تمكن دادن به كسى براى انجام كارى خواه بوسيلهء دادن ابزار آن كار باشد ، خواه بوسيلهاى ديگر .
اقدار به معناى قدرت بخشيدن است .
مدرار : صيغهء مبالغه است . يعنى بارانى كه به شدت و هميشه ببارد .
اعراب
كم : مفعول « اهلكنا » نه « يروا » زيرا استفهام صدارت طلب است . در حقيقت استفهام عمل « يروا » را باطل كرده است . البته بر حسب لفظ نه بر حسب معنى . در اينجا بوسيله « لكم » از خبر به خطاب ، منتقل شده و كلام را توسعه بخشيده است .
يك جا
« مَكَّنَّاهُمْ »
و يك جا
« نُمَكِّنْ لَكُمْ »
فرموده و هر دو از نظر استعمالات عرب ، صحيح است .
مقصود
اكنون خداوند متعال آنها را به ياد سرگذشت عبرت آموز گذشتگان انداخته :
مىفرمايد :
أَ لَمْ يَرَوْا كَمْ أَهْلَكْنا مِنْ قَبْلِهِمْ مِنْ قَرْنٍ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ ما لَمْ نُمَكِّنْ لَكُمْ
: