بيان آيه 55
قرائت
لتستبين : اهل مدينه فعل را بتاء و « سبيل » را به نصب خواندهاند . كوفيان بجز حفص ، اين كلمه را به ياء و « سبيل » را برفع خواندهاند . زيد بنقل از يعقوب فعل را به ياء « سبيل » را به نصب خوانده است . ديگران فعل را بتاء و « سبيل » را برفع خواندهاند .
وجه قرائت اخير اين است كه « سبيل » فاعل فعل باشد . كلمهء « سبيل » مؤنث است . مثل
« هذِهِ سَبِيلِي »
( يوسف 108 ) وجه قرائت اول اين است كه فعل مخاطب و « سبيل » مفعول آن باشد . وجه قرائت كوفيان اين است كه « سبيل » فاعل باشد ، جز اينكه « سبيل » را مذكر قرار دادهاند . مثل :
« يَتَّخِذُوهُ سَبِيلًا »
( اعراف 146 ) وجه قرائت زيد اين است كه « سبيل » مفعول و فاعل فعل محذوف باشد .
اعراب
كذلك . كاف اسم و مضاف و مفعول « نفصل » ، اما مشبّه و مشبّه به چيست ؟
1 - تفصيل آيات را تشبيه كرده است به آنچه قبلا در صفت اهل هدايت و اهل ضلالت ، به تفصيل ياد كرده است .
2 - يعنى همانطورى كه آيات گذشته را براى شما تفصيل دادهايم ، براى ديگران نيز تفصيل مىدهيم .
مقصود
اكنون در دنبالهء مطالبى كه در ردّ مشركين بيان داشت ، مىفرمايد :
وَ كَذلِكَ نُفَصِّلُ الْآياتِ
: هم چنان كه سابقاً دلايلى بر توحيد و نبوت و . . . . .