هدى : مبتداى مؤخر . خبر آن « فيه » است .
نور : عطف بر « هدى » و هدى : در محل نصب و عطف بر « مصدقا » و موعظة : عطف بر « هدى » يعنى « و هادياً و واعظاً »
مقصود
قبلا دربارهء يهود ، سخن گفت ، اكنون دربارهء مسيحيان سخن مىگويد :
وَ قَفَّيْنا عَلى آثارِهِمْ
: اكثر مفسران گويند : يعنى بدنبال آثار پيامبرانى كه اسلام آورده بودند ، عيسى را آورديم . على بن عيسى و بلخى نيز همين معنى را برگزيدهاند .
جبايى گويد : يعنى عيسى را بدنبال كسانى آورديم كه حكم گذشته را بر آنها واجب كرده بوديم . لكن معناى اول ، از لحاظ عربيت ، بهتر و از لحاظ معنى واضحتر است .
بِعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْراةِ
: عيسى را به پيامبرى برگزيديم ، در حالى كه به تورات موسى تصديق و ايمان داشت . علت اينكه كتاب تورات را - كه قبلا نازل شده بود - به
« لِما بَيْنَ يَدَيْهِ »
( يعنى پيش رويش ) تعبير كرده ، اين است كه :
معمولا چيزى كه بعد آيد ، گويند : پشت سرش آمد . پس اگر چيزى قبلا آمد ، گويند :
پيش رويش آمد .
وَ آتَيْناهُ الْإِنْجِيلَ
: و بر او كتابى بنام انجيل نازل كرديم
فِيهِ هُدىً وَ نُورٌ
: در اين كتاب ، بيانات و دلايلى براى احكام وجود دارد و نورى كه وسيلهء هدايت مردم از سرگردانى باشد .
وَ مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْراةِ
: اين كتاب ، تورات را تصديق مىكرد ، زيرا در آن نوشته شده بود كه : تورات ، حق است . برخى گويند : يعنى انجيل ، دستور مىداد كه بايد بر طبق احكام تورات ، عمل كرد و مىگفت : تورات ، نسخ نشده است . برخى گويند : مقصود اين است كه انجيل ، آن چنان كه در تورات ، وصف شده است ، نازل شده .
وَ هُدىً
: و هدايت كننده و راهبر است .
وَ مَوْعِظَةً
: و پند دهنده است .