بيان آيهء 44
قرائت
اهل بصره و ابو جعفر و اسماعيل از نافع ، « و اخشونى » به ياء در وصل و يعقوب به ياء در وقف و ديگران بدون ياء در موقع وصل و در موقع وقف ، قرائت كردهاند .
ابو على گويد : اثبات ياء در موقع وقف نيكوست . زيرا فاصلهها مثل قافيههاى آخر بيت هستند .
لغت
ربانيون : تفسير اين كلمه را قبلا گفتهايم . منظور علمايى است كه به امور و تدبير مردم بصير بودهاند .
احبار : جمع حبر ، عالمان . تحبير يعنى تحسين . شخص عالم نيز نيكو را تحسين و زشت را تقبيح مىكند . فراء گويد : بيشتر « حبر » را بكسر شنيدهام .
اعراب
بِمَا اسْتُحْفِظُوا
: حرف جر ، متعلق است به « الاحبار » يعنى « العلماء بما استحفظوا » زجاج گويد : تقدير آن « يحكمون للتائبين من الكفر بما استحفظوا است .
مقصود
چون روى گردانى يهوديان را از احكام تورات ، شرح داد ، اكنون به وصف تورات و آنچه در آن نازل كرده است ، پرداخته ، مىفرمايد :
إِنَّا أَنْزَلْنَا التَّوْراةَ فِيها هُدىً وَ نُورٌ
: ما تورات را فرستاديم كه در آن بيان حق و دلالت بر احكام و نورى است براى هر چه كه مشتبه و تاريك شود . اين معنى از ابن عباس است .
زجاج گويد : يعنى تورات هدايت است كه بيان حكمى مىكند كه آنها آمدند از پيامبر