او شهادت داده مىشود ، خويشاوند باشد . )
شَهادَةَ اللَّهِ
: علت اضافهء شهادت به « اللَّه » اين است كه امر كرده ، باداى شهادت .
مثل
« وَ أَقِيمُوا الشَّهادَةَ لِلَّهِ »
( طلاق 2 : براى خدا شهادت دهيد )
« وَ مَنْ يَكْتُمْها فَإِنَّهُ آثِمٌ قَلْبُهُ »
( بقره 283 : هر كس شهادت را كتمان كند ، دلش گنهكار است . )
شأن نزول
سبب نزول آيه اين است كه : سه نفر بعزم تجارت ، از مدينه بشام رفتند : تميم بن اوس دارى ، برادرش عدى ( اين هر دو مسيحى بودند ) و ابن ابى ماريه ( كه مسلمان بود ) در بين راه ، ابن ابى ماريه ، بيمار شد . او وصيتى نوشت و در متاع خود گذاشت و به آنها هم سفارش كرد و مال خود را به آنها سپرد و گفت : به خانوادهام برسانيد . پس از مرگ وى ، متاع را گشودند و چيزهاى خوب آن را برداشتند و بقيه را براى ورثه آوردند . هنگامى كه بررسى كردند ، ديدند بعضى از چيزهايى كه ابن ابى ماريه ، با خود برده بود ، در اثاثيه نيست . آن گاه بوصيتنامه برخوردند و ملاحظه كردند كه همهء مالهاى ميت ، در آن ثبت شده است . در اينباره با تميم و رفيقش گفتگو كردند . ولى آنها اظهار بىاطلاعى كردند و گفتند آنچه او بما سپرده بود ، براى شما آورديم . سرانجام مرافعهء آنها نزد پيامبر كشانده شد و اين آيه نازل گرديد . اين مطلب از جماعتى از مفسران و همچنين از امام باقر ( ع ) نقل شده است .
مقصود
در آيات پيش دستور داد كه مردم در كارهاى خود به قرآن رجوع كنند . اكنون مىفرمايد :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا شَهادَةُ بَيْنِكُمْ
: دربارهء معناى شهادت ، اقوالى ذكر كردهاند :
1 - منظور شهادتهاى حقوقى است كه در محاكم داده مىشود . اين قول از ابن عباس است .
2 - در اينجا منظور از شهادت : حضور است . مثل
« وَ لْيَشْهَدْ عَذابَهُما طائِفَةٌ »
( نور 2 : در موقع عذاب زنان و مردان زناكار طايفهاى حاضر باشند ) و
« أَمْ كُنْتُمْ