بيان آيهء 97
قرائت
ابن عامر « قيماً للناس » و ديگران « قياما للناس » خواندهاند . كلمه « قيام » مثل « صيام » مصدر است . « قيم نيز ممكن است مثل « شبع » ( سيرى ) مصدر باشد و ممكن است الف آن حذف شده باشد . البته حذف الف آن تنها در شعر جايز است .
اگر مصدر باشد ، اعلال آن لازم است ، زيرا هر گاه فعل مصدرى اعلال شود ، مصدر آن نيز اعلال مىشود .
لغت
كعبه : علت اينكه خانهء خدا را كعبه گفتهاند ، چهار گوشه بودن آن است .
برخى گفتهاند : علت اينكه كعبه ناميده شده ، اين است كه از بناهاى ديگر جدا افتاده است .
البيت الحرام : علت اينكه خانهء خدا را حرام گفتهاند ، حرمت شكار حيوانات و قطع اشجار آن و به خاطر بزرگداشت حرمت آن است . در حديث است كه :
- در زير مقام نوشته شده است : منم خداوند يكتا صاحب مكه . روزى كه آسمانها و زمين و اين دو كوه را آفريدم آنجا را حرمت بخشيدم و كوهها را به هفت فرشتهء راستين ، محاصره كردم . هر كس بخاطر من به زيارت اين خانه آيد و حق آن را بشناسد و به خدايى من معترف باشد ، جسدش را بر آتش حرام ميكنم .
مقصود
در آيات پيش ، دربارهء حرمت « حرم » سخن گفت . اكنون در بارهء كعبه و ماه حرام ، مىفرمايد :
- جَعَلَ اللَّهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرامَ قِياماً لِلنَّاسِ
: خداوند ، حج كعبه يا نصب كعبه