بيان آيهء 93
شأن نزول
هنگامى كه قانون حرمت شراب و قمار ، بوسيلهء قرآن كريم اعلام شد ، صحابه عرض كردند :
- يا رسول اللَّه ، دربارهء برادران دينى ما - كه شراب ميخوردند و مال قمار بازى را مصرف مىكردند - چه مىفرمايى ؟ ! از اينرو خداوند ، اين آيه را نازل كرد . اين قول از ابن عباس ، انس بن مالك ، براء بن عازب ، مجاهد ، قتاده و ضحاك است .
برخى گفتهاند :
- اين آيه در بارهء اشخاصى مثل عثمان بن مظعون و . . . كه گوشت را بر خود حرام و به راه تاركان دنيا قدم گذارده بودند ، نازل شد . در اين آيه ، خداوند به آنها فرمود :
خوردن چيزهاى مباح ، براى آنها مانعى ندارد . بايد از چيزهاى حرام ، اجتناب كنند .
مقصود
لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ جُناحٌ فِيما طَعِمُوا
: بر مردمى كه ايمان آوردند و كار شايسته كردند ، از لحاظ خوردن شراب و مال قمار ، پيش از نازل شدن آيهء حرمت ، گناهى نيست . لكن در تفسير اهل بيت وارد شده است كه منظور چيزهاى حلالى است كه آنها خوردهاند . كلمهء « طعموا » هم شامل خوردن و هم شامل آشاميدن است .
وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ
: و خدا و رسولش را اطاعت كرده باشند .
ثُمَّ اتَّقَوْا وَ آمَنُوا
: سپس بر تقوى و ايمان خود استوار مانده باشند .
ثُمَّ اتَّقَوْا وَ أَحْسَنُوا
: سپس كارهاى واجب و مستحبّ را انجام داده باشند .
در اينجا سه بار ، تقوى تكرار شده است . مقصود از تقوى اول ، خوددارى از شرب خمر ، بعد از حرمت و منظور ما از تقواى دوم ، استوار و ثابتقدم بودن بر ترك شراب