بيان آيهء 90 - 91
لغت
خمر : شراب انگور . علت اينكه آن را خمر ناميدهاند اين است كه ايجاد مستى مىكند و در نتيجه عقل را مىپوشاند .
ميسر : قمار . اصل اين كلمه از « يسر » يعنى آسانى است . علت اينكه دست چپ را « يسار » نامند ، اين است كه آن را براى سهل شدن كارها بفال نيك گرفتهاند و يا اينكه با كمك بدست راست ، موجب آسان شدن عمل مىشود .
انصاب : جمع « نصب » ، بتها . علت اينكه بت را « نصب » نامند اين است كه براى عبادت ، نصب شده است انتصاب يعنى برخاستن « نصب » به معناى رنج است زيرا انسان را از كارى كه براى آن منصوب شده ، باز مىدارد . عشى گويد :
و ذا النصب المنصوب لا تنسكنّه * و لا تعبد الشيطان و اللَّه فاعبدا
يعنى : آن بتى كه نصب شده و شيطان را عبادت نكن . خداى يكتا را عبادت كن ازلام : جمع « زلم » تيرهايى كه به منظور قمار به كار مىبردند . در بارهء « ازلام » در آغاز سوره ، بحث كرديم .
رجس : پليد . « رجس » شدت آواز . اما « رجس » هر چيزى است كه ذكر آن قبيح باشد .
مقصود
بدنبال احكامى كه در آيات پيش بيان كرد ، اكنون مسلمانان را از كارهايى كه مردم جاهليت ميكردند ، نهى كرده ، مىفرمايد :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَيْسِرُ
:
دربارهء معناى « خمر و ميسر » در سورهء بقره گفتگو كردهايم . ابن عباس گويد :
- مقصود از خمر ، همهء مشروبات سكر آور ( و الكلى ) است . پيامبر گرامى اسلام فرمود : خمر از نه چيز است : عسل ، انگور ، مويز ، خورما ، گندم ، ذرت ، جو ، نوعى از جو كه پوست ندارد . منظور از « ميسر » قمار است . قمار با چيزهاى