بيان آيات 137 - 138 - 139
لغت
بشارت : خبر مسرور كنندهاى كه اثر آن در چهرهء انسان ظاهر گردد . سپس اين كلمه در اخبار حزن آور نيز استعمال شده و بطورى كه خبرهاى وحشتناك در مورد عذاب و كيفر ، بجاى باشرت و اخبار شادى بخش قرار مىگيرد . عرب مىگويد : تحيتك الضرب و عتابك السيف » يعنى احترام تو زدن و سرزنش تو شمشير است . شاعر گويد :
و خيل قد دلفت لهم بخيل * تحية بينهم ضرب و جيع
يعنى : در مقابل آن لشكر ، لشكرى فرستادم كه تحيت و احترامى كه ميان ايشان رد و بدل مىشود ، چيزى غير از ضربتهاى دردناك نيست .
عزت : اصل معناى آن دشوارى است ، از اينرو به زمين سخت « عزاز » گفته مىشود و « عزّ على ان يكون كذا » يعنى دشوار است بر من كه . . . و « عز الشيء » يعنى بدست آوردن آن دشوار است « 1 » و « اعتزاز » يعنى پشت گرمى به كسى و « عزيز » يعنى نيرومند ارجمندى كه خوارى دامنگيرش نمىشود .
مقصود
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا
: گفتهاند در بارهء معناى اين عبارت ، اقوالى است :
1 - مقصود كسانى است كه به موسى ايمان آوردند . آن گاه بوسيلهء پرستش گوساله و جز آن ، كفر ورزيدند
ثُمَّ آمَنُوا
: يعنى مسيحيانى كه به عيسى ايمان آوردند
هامش
( 1 ) - از همين معنى است كه اين جمله در دعاى ندبه . « عزيز على ان ارى الخلق و لا ترى » يعنى دشوار و سنگين است بر من كه خلق ببينم و تو ديده نشوى ( خطاب به حضرت ولى عصر عجل اللَّه تعالى فرجه )