بيان آيهء 135
قرائت
ابن عامر و حمزه « ان تلو » بضم لام و يك واو ساكن و ديگران « تلووا » به سكون لام و دو واو - كه اولى مضموم و دومى ساكن است - قرائت كردهاند .
قرائت اول ، به خاطر اين است كه فعل از « ولايت » به معناى توجه و مخالف اعراض باشد . پس معناى آيه اين است : اگر روى آوريد يا اعراض كنيد ، خداوند به اعمال شما گواه است و نيكو كار را پاداش و بد كار را كيفر مىدهد .
وجه قرائت دوم اين است كه كلمهء از « لىّ » به معناى اعراض باشد . بنا بر اين مثل اينكه : گفته است « و ان تعرضوا او تعرضوا » و تكرار لازم مىآيد لكن اين موضوع ، در قرآن كريم و ادبيات عرب . نظايرى دارد . مثل :
« لَوَّوْا رُؤُسَهُمْ وَ رَأَيْتَهُمْ يَصُدُّونَ »
( سوره المنافقين 5 يعنى سرهاى خود بپيچند و آنها را ببينى كه اعراض كنند ) و مثل :
« فَسَجَدَ الْمَلائِكَةُ كُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ »
( سوره حجر 30 يعنى فرشتگان همگى و دسته جمعى سجده كردند ) و مثل : « و هنداتى من دونها النأى و البعد » در اينجا كلمههاى « ناى » و « بعد » داراى يك معنى هستند و مثل : « الفى قولها كذباً و ميناً » كه در اينجا « كذب » و « معين » داراى يك معنى هستند . برخى گفتهاند : ممكن است اصل « تلوا » هم « تلووا » باشد و عين الفعل تبديل به همزه و حذف شده باشد .
لغت
قسط و اقساط : عدل قوّام : صيغهء مبالغه از « قيام » ، يعنى كسى كه به قيام عادت دارد .
لىّ : دفع . در حديث است كه :
« لىّ الواجد ظلم »
يعنى مسامحهء شخصى غنى در پرداخت حقوق ، ستمكارى است .