نماز مىخواند كه با هر گروه يك نماز خوانده باشد . عبد إله بن مسعود گويد : هنگامى كه امام با گروه اول يك ركعت خواند ، اين گروه بجنگ دشمن مىروند و گروه دوم به امام ملحق شده ، تكبير مىگويند و ركعت دوم را امام با ايشان مىخواند ، سپس اينها بجنگ دشمن مىروند و گروه اول باز مىگردند و ركعت ديگر را بدون قرائت مىخوانند زيرا اينها دنبال ماندهاند سپس سلام نماز را مىدهند و بميدان جنگ بر مىگردند و گروه دوم برمىگردند و يك ركعت ديگر را بدون قرائت مىخوانند .
و سلام مىدهدن و بر مىگردند . مذهب ابو حنيفه نيز همين است .
وَ لْتَأْتِ طائِفَةٌ أُخْرى لَمْ يُصَلُّوا
: آنهايى كه نماز نخواندهاند ، باز گردند ، يعنى آنهايى كه مشغول جنگ هستند
فَلْيُصَلُّوا مَعَكَ وَ لْيَأْخُذُوا حِذْرَهُمْ وَ أَسْلِحَتَهُمْ
: و نماز را با تو بخوانند و از دشمن احتياط كنند و با گرفتن اسلحة جنگى در حال نماز نيز آماده جنگ باشند . اين خود دليل است بر اينكه گروهى كه در اول مامور بودند كه سلاحها را با خود بردارند همانهايى بودند كه به نماز مشغول بودند ، نه آنهايى كه مشغول جنگ بودند .
وَدَّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ تَغْفُلُونَ عَنْ أَسْلِحَتِكُمْ وَ أَمْتِعَتِكُمْ
: مردم كافر آرزو دارند كه شما از سلاحهاى خود غافل بمانيد و براى جنگ آمادگى نداشته و به ابزار سفر و لوازم زندگى خود توجه نداشته باشيد .
فَيَمِيلُونَ عَلَيْكُمْ مَيْلَةً واحِدَةً
: تا يكباره بر شما حمله ور شوند و شما را در حال نماز غافلگير كنند و خون شما را بريزند و شما را غارت كنند پس مقصود اين است كه دسته جمعى مشغول نماز مشويد و به دشمن فرصت مدهيد كه بر جان و اسلحه شما دسترسى پيدا كنند ، بلكه نماز را آن طور كه به شما دستور دادهايم ، بخوانيد . عادت عرب اين است كه ميل را به معناى حمله به كار برد . عباس بن عبادة بن فضلة انصارى در شب عقبهء دوم « 1 » به پيامبر عرض كرد : قسم بخداى كه ترا مبعوث كرده است : « ان شئت لنميلن غداً
هامش
( 1 ) - عقبه به معناى گردنه است . اين همان گردنهاى است كه اهل يثرب ، قبل از هجرت در دو نوبت در دو سال با پيامبر اسلام بيعت كردند . از اين رو عقبهء اول و عقبهء دوم گفته شده است