خود خوانده شود ) و معناى صحيح ، همان اولى است .
إِنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا
: اگر از فتنهء مردم كافر ، و تهديد ايشان نسبت بجان و مالتان بترسيد . ابن عباس گويد : يعنى اگر بترسيد كه مردم كافر شما را در نماز بقتل رسانند . مثل
« عَلى خَوْفٍ مِنْ فِرْعَوْنَ وَ مَلَائِهِمْ أَنْ يَفْتِنَهُمْ »
( سوره يونس 83 يعنى با ترس از فرعون و يارانش كه ايشان را بكشد ) . برخى گفتهاند : يعنى مردم كافر شما را به نوعى از انواع عذاب شكنجه دهند
إِنَّ الْكافِرِينَ كانُوا لَكُمْ عَدُوًّا مُبِيناً
: مردم كافر ، با شما بطور آشكارا در دشمنى هستند .
ابى آيه را اينطور قرائت كرده است : « فليس عليكم جناح ان تقصروا من الصلاة ان يفتنكم الذين كفروا » و كلمهء « ان خفتم » را نياورده است گفتهاند :
معناى اين قرائت ، « ان لا يفتنكم » يا « كراهة ان يفتنكم . . . » است نظير
« يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ أَنْ تَضِلُّوا »
( سوره نساء 176 ) به تقدير : « ان لا تضلوا » يا به تقدير : « كراهة ان تضلوا » .
نماز قصر و دلالت آيه
ظاهر آيه اين است كه نماز قصر ، تنها در موقع ترس ، مشروع است . لكن ما از بيان پيامبر ، استفاده كردهايم كه در موقعى كه خوفى هم نباشد ، مسافر بايد نماز را قصر بخواند .
ممكن است ذكر « خوف » در آيه بخاطر اين باشد كه اغلب سفرها - مخصوصاً در گذشته - با خوف و خطر توام بوده است نظير اين مطلب ، كه قيدى بمناسبت غالب بودن مورد آن در كلام اضافه شده باشد ، بسيار است .
فقها در بارهء قصر نماز اختلاف كردهاند . شافعى گويد : رخصتى است براى مسافر و مىتواند تمام بخواند . جبايى نيز همين را اختيار كرده است . ابو حنيفه گويد : واجب است و مذهب اهل بيت ، همين است .
زراره و محمد بن مسلم گويند : به امام باقر ( ع ) عرض كرديم : در بارهء نماز در