بيان آيهء 141
لغت
تربّص : انتظار استحواذ : غلبه ، استيلا . اين فعل بر خلاف قاعده است و اعلال نشده چنان كه در باب افعال آن مىگويند « احواد » برخى هم طبق قاعده اعلال كردهاند .
مقصود
هم اكنون خداوند بزرگ به توصيف منافقان و كافران ، پرداخته مىفرمايد :
الَّذِينَ يَتَرَبَّصُونَ بِكُمْ
: آنان كه براى شما انتظار مىكشند . . زيرا مىگفتند ، به زودى محمد ص و يارانش نابود مىشوند و ما از دست آنها آسوده مىشويم و مردم ما و دين ما غالب مىشوند .
فَإِنْ كانَ لَكُمْ فَتْحٌ مِنَ اللَّهِ
: پس اگر از جانب خداوند متعال ، فتح و پيروزى بر دشمنان ، نصيب شما شود . . .
قالُوا أَ لَمْ نَكُنْ مَعَكُمْ
: گويند : مگر در جنگ با دشمنان پشتيبان شما و همراه شما نبوديم ؟ ! بنا بر اين سهم ما را از غنيمت ، بدهيد زيرا ما نيز در جنگ حاضر بودهايم .
وَ إِنْ كانَ لِلْكافِرِينَ نَصِيبٌ قالُوا أَ لَمْ نَسْتَحْوِذْ عَلَيْكُمْ
: و اگر براى كافران بهرهاى باشد و بر مؤمنان غالب گردند ، منافقان به آنها گويند : آيا ما از راه دوستى شما را برايتان دلگرم نكرديم و اسباب غلبهء شما را فراهم نساختيم ؟ اين معنى از سدى است .
وَ نَمْنَعْكُمْ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ
: و آيا شما را از اينكه در صف مؤمنان داخل شويد ، منع نكرديم ؟
حسن و ابن جريج گويند : يعنى آيا به شما نگفتيم كه ما با شما هستيم و شما را