بيان آيهء 140
قرائت
عاصم و يعقوب « نزّل » به صيغة معلوم و ديگران « نزل » به صيغهء مجهول قرائت كردهاند و وجه آنها گذشت .
اعراب
أَنْ إِذا سَمِعْتُمْ
: هر گاه « نزَّل » به صيغهء معلوم خوانده شود « ان » در محل نصب و الا در محل رفع خواهد بود و « ان » مخوف از « انّ » است .
شان نزول
ابن عباس گويد : منافقان نزد علماى يهود مىنشستند و قرآن را به تمسخر مىگرفتند ، از اينرو خداوند از اين كار نهى فرمود .
مقصود
پيش از اين ، در پيرامون مردم منافق و دوستى آنان با كفار ، سخن گفت .
اكنون ، آنان را از همنشينى و آميزش آنان نهى كرده ، مىفرمايد :
وَ قَدْ نَزَّلَ عَلَيْكُمْ فِي الْكِتابِ
: و در قرآن بر شما نازل كرده است .
أَنْ إِذا سَمِعْتُمْ آياتِ اللَّهِ يُكْفَرُ بِها وَ يُسْتَهْزَأُ بِها فَلا تَقْعُدُوا مَعَهُمْ
: كه چون بشنويد كه مشركين و منافقين به قرآن كفر مىورزند و آن را مورد استهزا قرار مىدهند ، با ايشان منشينيد .
حَتَّى يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ
: تا به سخنى ديگر ، غير از استهزاى دين بپردازند برخى گفتهاند : يعنى تا به ايمان برگردند و دست از كفر و استهزاء بر دارند .
آنچه در قرآن در اينباره نازل شده ، در سورهء انعام است :
وَ إِذا رَأَيْتَ الَّذِينَ يَخُوضُونَ فِي آياتِنا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتَّى يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ »
( آيه