وَ أَخَذْنَ مِنْكُمْ مِيثاقاً غَلِيظاً
: و آنها از شما پيمانى درشت گرفتهاند . در اين اقوالى است .
1 - منظور از ميثاق غليظ آن عهدى است كه در موقع ازدواج ، مرد مىبندد كه زن را به نيكى نگهدارى كند و به نيكى رهايش سازد . حسن : ابن سيرين ، ضحاك ، قتاده سدى چنين گفتهاند و روايتى هم از امام باقر ( ع ) به همين مضمون نقل شده است .
2 - مجاهد و زيد گفتهاند : مقصود « از ميثاق غليظ » همان نكاحى است كه زن را بر مرد حلال ساخته است .
3 - پيامبر گرامى فرمود : يعنى ايشان را بعنوان امانت الهى گرفتيد و با كلمهء خدا بر خويش حلال ساختيد .
در باره اين دو آيه سه قول است :
1 - اين دو آيه نسخ نشدهاند و بنا بر اين شوهر نمىتواند چيزى از زن مطالبه كند . در طلاق خلعى اين مطالبه مانعى ندارد زيرا در اين مورد ، كراهت از جانب زن است و شوهر ناگزير است كه وى را طلاق دهد و زن ديگرى اختيار كند . پس حكم اين دو آيه ، با حكم طلاق خلع ناسازگار نيست و حكم اين دو آيه با حكم آيهء خلع ، نسخ نشده است . عقيده بيشتر مفسران همين است .
2 - بكير بن بكر بن عبد اللَّه مزنى گويد : اين دو آيه نسخ نشدهاند و مرد نمى تواند چيزى از زن مطالبه كند حتى در مورد طلاق خلع .
3 - اين دو آيه بوسيله :
« فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا يُقِيما حُدُودَ اللَّهِ فَلا جُناحَ عَلَيْهِما فِيمَا افْتَدَتْ بِهِ . . . »
اگر ترسيديد كه زن و شوهر اقامهء حدود خدا را نكنند ، گناهى بر آن دو نيست كه در مقابل مالى كه زن مىدهد ، طلاق بگيرد .
عقيده حسن همين است .
سورهء بقره 229 يعنى نسخ شدهاند
.