بيان آيهء 7
لغت
مفروض : از فرض است . فرق ميان مفروض و واجب ، اين است كه : مفروض را با فرض كنندهاى لازم است ، ولى واجب چنين نيست ، زيرا گاهى چيزى واجب و لازم است بدون اينكه كسى آن را واجب كرده باشد ، از اينرو صحيح است بگوئيم دادن پاداش بر خداوند واجب است ولى صحيح نيست بگوئيم مفروض است .
اعراب
نصيبا مفروضا : حال موكد است يعنى : « فرض للرجال نصيب نصيبا مفروضا برخى گفتهاند كه اسمى است جانشين مصدر .
شان نزول .
قتاده و ابن جريج و ابن زيد گويند : عرب در دوران جاهليت ، دختران را از ارث محروم مىكرد و اين آيه براى رد اين روش ناپسنديده ، نازل گرديد .
برخى گفتهاند : آنها به كسى ارث مىدادند كه نتواند نيزه برگيرد و از حريم و مال ، دفاع كند ، از اينرو خداوند متعال حكم اموال را پس از مرگ ، بيان كرد ، هم - چنان كه حكم آن را در حال حيات بيان كرده بود .
مقصود
لِلرِّجالِ نَصِيبٌ
: مردان را بهرهاى است .
مِمَّا تَرَكَ الْوالِدانِ وَ الْأَقْرَبُونَ
: از تركهء پدر و مادر و خويشاوندان .
وَ لِلنِّساءِ نَصِيبٌ مِمَّا تَرَكَ الْوالِدانِ وَ الْأَقْرَبُونَ
- زنان را نيز از تركهء پدر و مادر و خويشاوندان سهمى است .
مِمَّا قَلَّ مِنْهُ أَوْ كَثُرَ نَصِيباً مَفْرُوضاً
: از مال كم يا بسيار ، بهرهاى است كه خداوند