بازماندگان مقتول تسليم شود « مسلمة » چيزى است كه بطور كامل به آنها تسليم مىشود و آنها مانند ميراث ، ميان خود تقسيم مىكنند .
إِلَّا أَنْ يَصَّدَّقُوا
: مگر اينكه بازماندگان مقتول خونبها را بقاتل و عاقلهاش صدقه كند و به آنها واگذارند .
فَإِنْ كانَ مِنْ قَوْمٍ عَدُوٍّ لَكُمْ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ
: اگر مقتول از جمله مردمى باشد كه با شما دشمنى دارند و او اهل ايمان است و آن مردم با شما سر جنگ دارند و قاتل نداند كه او اهل ايمان است و به گمان اينكه مشرك است ، او را بقتل رساند ، بر ذمهء قاتل خونبها نيست ، بلكه بايد يك بردهء مؤمن بعنوان كفاره آزاد سازد . چنان كه ابن عباس گويد .
ابن عباس در روايت ديگر و ابراهيم و قتاده و سدى و ابن زيد گويند : يعنى هر گاه مقتول در زمرهء مردمى باشد كه دشمن مسلمانانند و او در ميان ايشان باشد و مهاجرت نكرده باشد ، پس اگر كسى او را بكشد ، ديه بر ذمهء او نيست و تنها بايد بردهء مؤمن را آزاد سازد ، زيرا خونبها ميراث است و بستگان مقتول بخاطر اينكه كافرند ، از او ارث نمىبرند .
وَ إِنْ كانَ مِنْ قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَهُمْ مِيثاقٌ فَدِيَةٌ مُسَلَّمَةٌ إِلى أَهْلِهِ وَ تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ
:
و اگر مقتول از مردمى باشد كه ميان شما و ايشان پيمانى است و آنها با شما سر جنگ ندارند ، بر عاقلهء قاتل لازم است كه خونبهاى او را به بازماندگانش بدهد و بر قاتل است بخاطر قتل ، بردهء مومنى را بعنوان كفاره آزاد سازد . از امام صادق ( ع ) نيز همين طور روايت شده است .
صفت مقتول
در بارهء اينكه آيا اين مقتول بايد مؤمن باشد يا نباشد ، اختلاف كردهاند : 1 - ابن عباس و زهرى و شعبى و ابراهيم نخعى و قتاده و ابن زيد گويند : مقتول كافر است ، لكن قاتل بايد بدين او احترام كند ، بخاطر عهدى كه در ميان ايشان است 2 - حسن و ابراهيم گويند : مقتول مؤمن است ، لكن قاتل ديهء او را به بستگان مشرك او مىدهد زيرا