بيان آيهء 84
لغت
نكول : خوددارى كردن از كارى به جهت ترس . نكال ، چيزى كه عبرت براى ديگران قرار گيرد و تنكيل : عقوبت و كيفر .
مقصود
در اين آيه ، مجدداً امر بجهاد كرده ، مىفرمايد :
فَقاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ
: در راه خدا جهاد كن .
در بارهء « فاء » گفتهاند : دو قول است :
1 - جواب است از :
« وَ مَنْ يُقاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيُقْتَلْ . . . »
( آيه 74 ) پس معنى اين است : اگر اجر عظيم مىخواهى ، در راه خدا جهاد كن .
2 - متصل به :
« وَ ما لَكُمْ لا تُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ . . .
( آيه 75 ) اين قول از زجاج است . يعنى در ترك جهاد ، بهرهاى نصيب تو نمىشود كه آن را ترك كنى . اين خطاب تنها متوجه پيامبر است و خداوند خود او را بجهاد در راه خدا امر مىكند .
لا تُكَلَّفُ إِلَّا نَفْسَكَ
: تو مسئول كار خود هستى و از كارهاى ديگران ضررى به تو نخواهد رسيد ، پس تخلف منافقان از جنگ ، ناراحت مباش كه ضرر آن دامنگير خودشان مىشود .
وَ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ
: مؤمنان را به جهاد تشويق كن .
عَسَى اللَّهُ أَنْ يَكُفَّ بَأْسَ الَّذِينَ كَفَرُوا
: شايد خداوند از سختگيرى كافران منع كند .
حسن گويد : وقتى خداوند در كلام خود « عسى » ( شايد ) بگويد ، منظورش وجوب و لزوم است زيرا هر گاه كريم مردم را نسبت بنويدى به طمع بيندازد ، در حقيقت