است كه
« وَ إِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَطَّيَّرُوا بِمُوسى وَ مَنْ مَعَهُ . »
( سوره اعراف 131 يعنى اگر چيز ناگوارى به آنها مىرسيد . موسى و همراهانش را به فال بد مىگرفتند ) بلخى و جبايى هم اين مطلب را ذكر كردهاند و از حسن و ابن زيد نيز روايت شده است .
2 - از ابن عباس و قتاده ، روايت شده است كه : آنها عبد اللَّه بن ابى و يارانش بودند كه در روز « احد » از جنگ ، تخلف كردند و به آنهايى كه در ميدان جنگ كشته شده بودند : گفتند :
« لَوْ كانُوا عِنْدَنا ما ماتُوا وَ ما قُتِلُوا »
( سوره عمران 156 يعنى : اگر پيش ما بودند ، نمىمردند و كشته نمىشدند . پس مقصود اين است كه : اگر ظفر و غنيمتى به آنها برسد ، گويند : از جانب خداست و اگر ناراحتى و شكستى دامنگيرشان شود ، به محمد ( ص ) گويند : از بدى تدبير تست .
3 - برخى گفتهاند : هم شامل يهود مىشود و هم شامل منافقان و همين صحيحتر است .
4 - برخى هم گفتهاند : حكايت از حال كسانى است كه ذكر آنها در آيهء پيش گذشت و اعتراض مىكردند كه : پروردگارا چرا جنگ را بر ما واجب ساختى . بنا بر اين مقصود اين است كه اگر به اينها خيرى برسد ، گويند : از جانب خداست .
وَ إِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَقُولُوا هذِهِ مِنْ عِنْدِكَ
: اگر بدى به آنها برسد ، گويند : از جانب تست .
ابن عباس و قتاده گويند : « حسنه و سيئه » هر چيزى است كه در آشكار و نهان به انسان برسد و به معناى سختى و آسايش ، نعمت و مصيبت و فراوانى نعمت و قحطى است .
حسن و ابن زيد گويند : منظور از سيئة ، كشته شدن و شكست و منظور از حسنه ، پيروزى و غنيمت است .
قُلْ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ
: اى محمد ( ص ) به ايشان بگو : مرگ و زندگى و فراوانى و قحطى همه از جانب خداوند و به قضا و قدر اوست و هيچكس قادر بر رد قضا و قدر او نيست .
او مردم را به اين پيشآمدها مبتلا مىكند تا به سبب شكر بر نعمت و صبر و بلا در معرض پاداش او قرار گيرند .