اصحاب ما از امام باقر ع و امام صادق ع روايت كردهاند كه : منظور هر حاكم به غير حقى است كه مردم به آنها رجوع مىكنند .
وَ قَدْ أُمِرُوا أَنْ يَكْفُرُوا بِهِ
: آنها مامورند كه به طاغوت ، كفر بورزند چه به آنها گفته شده است :
« فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى لَا انْفِصامَ لَها »
( سوره بقره آيه 256 يعنى كسى كه به طاغوت كفر بورزد و به خدا ايمان آورد ، بريسمان محكم چنگ زده است كه پاره شدنى نيست )
وَ يُرِيدُ الشَّيْطانُ أَنْ يُضِلَّهُمْ ضَلالًا بَعِيداً
: شيطان بوسيلهء آرايشگريهاى خود مىخواهد آنها را از راه حق گمراه گرداند .
در اينجا گمراهى آنان را به شيطان نسبت داده است پس معلوم مىشود كه خداوند در وجود ايشان ، ضلالت را خلق نكرده است و سخن پيروان مسلك جبر كه خداوند را عامل گمراهى مردم مىدانند باطل است و اگر ضلالت را خدا خلق كرده بود ، اضلال ايشان را به خود نسبت مىداد .
وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ تَعالَوْا إِلى ما أَنْزَلَ اللَّهُ
: هر گاه به منافقين گفته شود : بسوى احكام قرآن بشتابيد .
وَ إِلَى الرَّسُولِ
: و بسوى احكام پيامبر بياييد :
رَأَيْتَ الْمُنافِقِينَ يَصُدُّونَ عَنْكَ صُدُوداً
: منافقين را مىبينى كه از تو اعراض مىكنند و به ديگرى روى مىآورند .
هامش
( نشده بود ، ثلث قيمت شتر را از كسى كه تير را بنامش بيرون آورده بودند ، مىگرفتند .
بدينترتيب ، آنان هر گونه مشكلى داشتند ، قضاوت آن را اين گونه فالگيريها و بخت آزماييها محول مىكردند .