بيان آيهء 60 و 61
لغت
طاغوت : مبالغهء طاغى ، بسيار سركش . هر چه جز خدا پرستش شود ، طاغوت است كه گاهى هم بت ناميده مىشود و گاهى هم از اعمال پليد شيطانى شمرده مىشود .
هر كس كه بر خلاف حكم خدا حكم كند ، طاغوت خوانده مىشود .
ضلال : هلاك شدن بخاطر انحراف از راه راست و طريق هدايت . براى اين كلمه مشتقاتى است كه در همهء آنها همين نكته وجود دارد و در سوره بقره ، ذيل
« وَ ما يُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفاسِقِينَ »
( آيه 26 ) شرح دادهايم .
تعالوا : اصل اين كلمه از « علو » است ، هر گاه به كسى بگويند : « تعال » يعنى بسوى من به بالا بيا . پس تعالوا يعنى بالا بياييد .
يَصُدُّونَ عَنْكَ صُدُوداً
: يعنى از تو اعراض مىكنند . اين فعل ممكن است متعدى هم به كار رود مثل : « صددته عن فلان » يعنى او را از فلان چيز منع كردم . نظير اينكه مىگويند : « رجعت انا و رجعت غيرى » يعنى رجوع كردم من و رجوع دادم غير خود را .
اعراب
صدوداً : مفعول مطلق تاكيدى مثل
« كَلَّمَ اللَّهُ مُوسى تَكْلِيماً »
( سوره نساء 164 ) يعنى سخن خدا با موسى ، حقيقة سخن بود نه اينكه به چيزى مثل سخن بود .
برخى گفتهاند يعنى : « تكليماً شريفاً عظيما » ( سخن گفتنى شريف و عظيم ) در اين صورت مفعول مطلق نوعى خواهد بود بنا بر اين در بارهء آيه مورد بحث مىتوان گفت :
يصدون عنك صدوداً عظيما »