بيان آيهء 58
قرائت
در سورهء بقره ، اختلاف ميان قراء در بارهء كلمهء « نعما » و وجوه مختلف قراء است و دلايل آنها بحث كردهايم .
لغت
تؤدّوا : ادا كنيد سميع : كسى كه بتواند شنيدنيها را بشنود .
بصير : كسى كه ديدنيها را بتواند ببيند . لكن سامع كسى است كه فعلا مىشنود و مبصر كسى است كه فعلا مىبيند و لهذا خداوند از لحاظ اينكه قديم است توصيف مىشود به اينكه :
« كانَ سَمِيعاً بَصِيراً »
يعنى اگر شنيدنى و ديدنى وجود داشت او قادر بر شنيدن و ديدن بود . در حقيقت سميع و بصير صفت مشبه و وصف ثبوتى هستند . از اين بيان برمىآيد كه نمىتوان گفت : خداوند در قديم و پيش از وجود شنيدنيها و ديدنيها سامع و مبصر بوده است .
اعراب
نِعِمَّا يَعِظُكُمْ بِهِ
: تقدير آن : « نعم شيئاً شيئى يعظكم به » و شيئى منصوب بيان است براى اسم جنسى مضمرى كه فاعل « نعم » است . اما مخصوص بمدح حذف شده و صفت آن « يعظكم به » جانشين آن شده است . جملهء « نعما يعظكم به » محلا مرفوع و خبر « انّ » است .
مقصود
در اين آيه خداوند مردم را باداى امانت امر مىكند و مىفرمايد :
إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ إِلى أَهْلِها
: گفتهاند در بارهء مقصود اين آيه اقوالى است :