4 - مردم ، سرپرستى يتيمان را براى خود دشوار مىپنداشتند و از شدت ايمان به خدا از آن كار وحشت داشتند ، از اينرو خداوند به آنها دستور داد كه همانطورى كه از اين كار وحشت داريد ، از زنا هم وحشت داشته باشيد و بطور مشروع يك تا چهار همسر براى خود انتخاب كنيد . اين قول از مجاهد است .
5 - حسن مىگويد معنى آيه اين است : اگر از دختر يتيمى كه تحت سرپرستى شماست ، بيم داريد ، با دختران يتيم ديگر ازدواج كنيد . جبائى نيز همين احتمال را داده و گفته است كه خطاب به ولى دختر يتيم است .
6 - فراء مىگويد : مقصود اين است كه اگر از خوردن مال يتيمان مىترسيد ، از جمع ميان زنان و بى عدالتى نسبت به آنان نيز بترسيد و با زنانى ازدواج كنيد كه نسبت به آنها از ستمكارى ايمن باشيد .
قاضى ابو عاصم مىگويد قول اول ، بهتر و با نظم و الفاظ آيه مناسبتر است .
مقصود
وَ إِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتامى
: اگر مىترسيد كه از رعايت انصاف و عدالت ، نسبت به يتيمانى كه تحت سرپرستي شما هستند ، سرباز زنيد . . . بحث در بارهء يتيمان در شان نزول ، گذشت .
فَانْكِحُوا ما طابَ لَكُمْ
: با آنچه براى شما حلال است ، نكاح كنيد ( علت اينكه .
( من طاب لكم نگفته ) اينست كه « ما » حروف مصدر است و معنى جمله اين است فانكحوا الطيب )
مِنَ النِّساءِ
: از زنانى كه نكاح با آنها براى شما حرام نيست زنانى كه نكاح با آنها حرام است طى آيهء
« حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهاتُكُمْ وَ . . . »
( آيه 23 ) ذكر شدند بنا بر قول اول معناى جمله اين است : اگر مىترسيد كه در ازدواج با يتيمان به عدالت رفتار نكنيد ، با دختران و زنان بالغ ازدواج كنيد ، زيرا اگر در باره زنان بالغ ستمى اتفاق افتد ، ممكن است از آنها عذر خواهى كرد و رضايت و خوشنودى آنها را فراهم ساخت ، چه آنها صلاحيت حلال كردن حق خود را دارند ولى دختران يتيم كه هنوز رشد مالى