بنا بر اين
« يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ »
حال است و اگر اين آيه را مستقل بدانيم معناى آن « من اليهود فريق » خواهد بود .
يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ عَنْ مَواضِعِهِ
: يهوديان كسانى هستند يا گروهى از آنها كسانى هستند كه كلمات و احكام خدا را جابجا مىكنند .
مجاهد گويد : منظور از « كلم » تورات است . زيرا آنها صفات پيامبر را كه در تورات بود كتمان مىكردند .
وَ يَقُولُونَ سَمِعْنا وَ عَصَيْنا
: و بجاى آن به زبان مىگويند : شنيديم و در دل مىگويند :
مخالفت كرديم . برخى گفتهاند : يعنى گفته ترا شنيديم و امر ترا مخالفت كرديم .
وَ اسْمَعْ غَيْرَ مُسْمَعٍ
: ابن عباس و ابن زيد گفتهاند : يعنى يهوديان به پيامبر گرامى مىگويند : بشنو از ما در حالى كه ناشنوا هستى . چنان كه وقتى كسى را سب كنند ، گويند بشنو ، خدا ترا ناشنوا گرداند . حسن و مجاهد گويند : يعنى بشنو كه ما جواب تو ندهيم و از تو قبول نكنيم . اين مطالب ، همه در بارهء يهوديان اطراف مدينه است كه پيامبر گرامى را سب مىكردند و با سخنان زشت او را مىآزردند .
وَ راعِنا
: معناى آن در سورهء بقره گذشت . يعنى ما را مراعات كن .
برخى گفتهاند : آنها با اين كلمه به ظاهر تواضع و در واقع سب پيامبر مىكردند .
يا اينكه اين كلمه را از روى مسخره و استهزا مىگفتند . يا اينكه اين جمله را از روى جسارت و گستاخى ادا مىكردند ، چنان كه به كسى گفته شود : سخن ما را گوش كن و بفهم . « 1 »
لَيًّا بِأَلْسِنَتِهِمْ
: زبانهاى خود را حركت مىدادند و معناى الفاظ را بچيزهاى مكروه منحرف مىساختند .
هامش
( 1 ) - برخى معتقدند كه آنها در موقع گفتن « راعنا » زبان را مىپيچيدند و لحن آن را طورى تغيير مىدادند كه « راعينا » ، تلفظ مىشد يعنى : اى چوپان ما - و اين جسارت و گستاخى بوده .
چنان كه هر گاه پيامبر را سلام مىدادند مىگفتند : « سام عليك » يعنى : مرگ بر تو . پيامبر نيز با بردبارى و خونسردى به آنها جواب مىداد : « سام عليك » .