بيان آيه 38 و 39
لغت
قرين : رفيق و همدم عدى بن زيد گويد :
عن المرء لا تسال و ابصر قرينه * فان القرين بالمقارن يقتدى
يعنى : از مرد مپرس و رفيقش را ببين زيرا هر كسى برفيق خود اقتدا مىكند .
اعراب
الذين : ممكن است مرفوع يا منصوب باشد ، چنان كه در آيهء قبل گفتيم و ممكن است عطف بر « للكافرين » باشد . رئاء : مصدرى است كه جانشين حال شده است يعنى « مرائين » قرينا : تميز نسبت و مفسر است . « ذا » : در اين باره دو وجه محتمل است :
1 - محلا مرفوع است يعنى : « ما الذى عليهم » 2 - محلى از اعراب ندارد چه با « ما » بمنزلهء اسم واحد است يعنى « و اى شيء عليهم لو آمنوا »
مقصود
اكنون در بارهء كسانى كه بانفاق و ريا انفاق مىكنند و از ايمان بىبهرهاند ، سخن گفته ، ضمن عطف به سابق گويد :
الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ رِئاءَ النَّاسِ
: آنهايى كه اموالشان را به منظور ديدن مردم انفاق مىكنند .
وَ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ لا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ
: و تصديق خداوند و روز واپسين كه موقع ثواب و عقاب است ، نمىكنند . بدين ترتيب ، خداوند ميان مردمى كه بخل مىورزند و از انفاق مال خوددارى مىكنند و آنهايى كه از روى ريا و تظاهر انفاق مىكنند ، جمع كرده است .
وَ مَنْ يَكُنِ الشَّيْطانُ لَهُ قَرِيناً
: كسى كه دوستش شيطان باشد و در دنيا امر او را