بيان آيهء سوم و چهارم
تبصره - به اتفاق همهء مفسران
« أَلَّا تَعُولُوا »
ختم آيه است و اين از مشكلات قرآن است .
قرائت
فواحدة : ابو جعفر اين آيه را به رفع و ديگران به نصب خواندهاند . قرائت نصب ، بنا بر اين است كه مفعول به براى فعل محذوف باشد . يعنى « فانكحوا واحدة » و قرائت رفع بنا بر اين است كه مبتدا باشد و خبر آن محذوف . يعنى فواحدة كافية » مثل :
« فَإِنْ لَمْ يَكُونا رَجُلَيْنِ فَرَجُلٌ وَ امْرَأَتانِ »
( سوره بقره 282 يعنى در موقع شهادت اگر دو مرد نباشد ، يك مرد و دو زن كافى است )
لغت
اقساط : عدل و انصاف .
تقسطوا : عدالت و انصاف كنيد .
مثنى و ثلاث و رباع :
اين كلمهها به اين صورتها استعمال شدهاند : ثناء ، مثنى ، مثلث ، رباع ، مربع .
به معناى دو تا دو تا ، سه تا ، سه تا ، چهار تا چهار تاست و بالاتر از چهار ، استعمال نشده است ، جز كلمهء « عشار » ( ده تا ده تا ) كه در شعر كميت به كار رفته است :
و لم يستر يثوك حتى رميت * فوق الرجال خصالا عشاراً
يعنى : ترا از تيراندازى باز نداشتند تا اينكه ده تا ده تا ، تيرها را افزون از مردان ديگر به هدف زدى .
ديگرى گويد :
و لقد قتلتكم ثناء و موحداً * و تركت مرة مثل امس الدابر