بيان آيهء 34
قرائت
تنها ابو جعفر « بما حفظ اللَّه » به نصب و ديگران برفع قرائت كردهاند .
طلحة بن مصرف كه از شواذ است قرائت كرده : « فالصوالح قوانت » نصب در « حفظ اللَّه » بنا بر حذف مضاف است يعنى : « بما حفظ عهد اللَّه » و حذف مضاف ، زياد در كلام اتفاق مىافتد مثل :
« إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ . . . »
يعنى « ان تنصروا دين اللَّه ، ، ، » قرائت « فالصوالح قوانت » به اين دليل است كه جمع مكسر براى كثرت است لكن جمع الف و تا براى قلت است و در اينجا ، كثرت مناسبتر است . لكن جمع الف و تاء گاهى هم براى كثرت استعمال شده است مثل :
« الْمُسْلِمِينَ وَ الْمُسْلِماتِ وَ . . . »
( سوره احزاب 35 ) و منظور كثرت است نه قلت كه از سه تا ده باشد . ابو على مىگويد : حسان شعر خود را براى نابغه خواند تا به اين بيت رسيد :
لنا الجفنات الغر يلمعن بالضحى * و اسيافنا يقطرن من نجدة دماً
براى ماست كاسههاى بزرگ و درخشانى كه بروز مىدرخشند و از شمشيرهاى ما از دليرى خون مىچكد .
نابغه گفت : كاسهها و شمشيرهايت را كم كردى يعنى جفنات و اسياف براى قلت است . لكن اين مطلب روشن نيست و خداوند در قرآن مىفرمايد :
« هُمْ فِي - الْغُرُفاتِ آمِنُونَ »
( سوره سبا 37 ) يعنى ايشان در غرفهها ايمن هستند .
بديهى است كه منظور از غرفات ، قلت يعنى از سه تا ده ، نيست .
لغت
قوام : صيغهء مبالغه ، مسلط و قيم .