پس اولى الامر يعنى صاحبان فرمان ، آنهايى كه حق فرمان دارند ، در مرحله اوّل ائمه اطهار ( عليهم السلام ) هستند ، و در عصر غيبت هم براى حاكم مسلمين شرايطى در قرآن و حديث ذكر شده كه هر كس آن شرايط را داشته باشد صاحب فرمان مىشود . ( 1 )
گروههاى مخالف حكومت حضرت على ( عليه السلام )
1 - ناكثين
« نَكَثَتْ طَائِفَةٌ »
( طايفه اى بيعت خود را نكث كردند و شكستند . )
آنچه در امر بيعت مهم است ادامه بيعت است نه اصل آن ; خداوند متعال در مورد بيعت رضوان در سوره فتح مى فرمايد : ( لقد رضى اللّه عن المؤمنين اذ يبايعونك تحت الشّجرة ) ( 2 ) خداوند از مؤمنين راضى شد وقتى كه با تو زير درخت - در حديبيه - بيعت كردند . اهل سنّت مى گويند : طبق اين آيه افرادى مثل طلحه و زبير كه در آن بيعت بوده اند خدا از آنها راضى است ، در صورتى كه بايد به اين آيه هم توجّه كرد كه خداوند مى فرمايد : ( فمن نكث فانّما ينكث على نفسه و من أوفى بما عاهد عليه اللّه فسيؤتيه اجراً عظيماً ) ( 3 ) پس هر كس بيعت خود را نقض كند به زيان خود اقدام كرده و كسى كه وفا كند به آنچه بر خدا عهد كرده به او اجر عظيم خواهيم داد .
لذا اجر عظيم ، دائرمدار وفاى به بيعت است ; طلحه و زبير با حضرت على ( عليه السلام ) بيعت كردند ، اما چون نقض بيعت كردند و جنگ جمل را به راه انداختند شامل آنها نمى شود .
هامش
1 - حضرت استاد در كتاب دراسات فى ولاية الفقيه ، ج 1 ، ص 285 تا 367 هشت شرط براى حاكم مسلمين نقل فرموده اند ، علاقه مندان مى توانند به آن كتاب مراجعه كنند .
2 - سوره فتح ، آيه 18
3 - سوره فتح ، آيه 10