M
را با خطّى به
C
مىپيونديم كه در اين صورت
MZC
مثلّث وقت مىشود . چون
MO
را به موازات
Be
رسم كنيم ، اندازهء آن برابر با
Fe
مىشود كه جيب اختلاف دو طول در مدار است بنابر آنكه نصف قطر اين مدار را جيب كلّى فرض كرده باشيم . و نيز
HO
جيب معكوس اختلاف دو طول بنابر همين فرض است . پس اگر آنها را به مقدارى تحويل كنيم كه بنابرآن نصف قطر مدار جيب تمام ميل آن است ، از جنس اجزاء جيب در دايرههاى عظيمه خواهند شد .
[ شكل 66 ] مىدانيم كه
HD
جيب ارتفاع نصف النّهارى مدار است و بنابراين برابر با جيب تمام اختلاف دو عرض است . و نسبت
HD
به
HT
، همچند نسبت جيب زاويهء
HTD
يعنى متمّم عرض غزنه است به جيب زاويهء قائمهء
HDT
، كه از اينجا قطر ( وتر )
HT
معلوم مىشود . و اندازهء جيب معكوس تحويل شدهء
HO
دانسته است ، پس باقى آن [ تا
HT
] كه مساوى
MC
است نيز معلوم است . و نسبت
MC
به
CZ
، همچند نسبت