با عبارتى هرچه نزديكتر بهطرز بيان متداول كنونى در رياضيّات ، نقل شود ، ولى در اين كار مبالغه روا نداشتهام و تنها يكى دوجا ( مثلا در حاشيهء صفحهء 40 ) به آوردن توضيح بيشترى پرداختهام ؛ چنان خواستهام كه خوانندهء كتاب براى فهم مطالب وقت بيشترى صرف كند و قدر كار نياكان خود را كه از پايهگذاران علم بودهاند بهتر بشناسد .
ديگر آنكه ، چون كتابهاى فراوانى اكنون در زبان فارسى هست كه از روى آنها مىتوان از شرح احوال كسانى كه نامهاشان در ضمن كتاب آمده است آگاهى حاصل كرد ، در اينباره به حاشيهنويسى نپرداختهام و بىجهت بر حجم كتاب نيفزودهام .
مطلبى كه ذكر آن لازم است اينكه در بيان اندازهء قوس برحسب شعاع ، توسعا علامت درجه را ناگزير آوردهام كه غرض از آن يك شصتم طول شعاع است و يكجا در صفحهء 194 سطر 15 به اين مطلب اشاره كردهام . در مجذورها يا حاصلضربهاى دو جيب يا طول ، ديگر براى حاصلضرب دو مقدارى كه با علامت درجه مشخّص بوده است علامت خاصّى نياوردهام كه البتّه خواننده خود توجّه دارد ( مثلا سطر 4 از پايين صفحهء 194 ) ولى براى اجزاى آن ، علامتهاى دقيقه و ثانيه و ثالثه و رابعه و خامسه و سادسه و غيره ، يعنى ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟
VI V IV
آمده است ( همانجا ) .
اشكال كتاب را از روى ترجمهء انگليسى « 1 » برداشتهام ، ولى چندجا لازم بوده است در آنها اصلاحاتى بشود كه شده است ( شكلهاى 20 و 31 و 32 و 33 و 63 و 64 ) ، و چند
هامش
( 1 ) - به اين ترجمهء انگليسى چندان نبايد اعتماد كرد . براى مثال بايد بگويم كه مترجم انگليسى كلمهء جدى را ( صفحهء 15 ترجمهء فارسى ، سطر 7 ) كه بايدPolarisترجمه كرده باشد ،Capricorn( - برج جدى ) ترجمه كرده و در كنار آن يك علامت سؤال گذاشته است ؛ يا اينكه متوجه معنى درست كلمهء « شطر » كه در همين صفحه ( سطر 12 ) آمده نشده و عبارت « فأما فعلا فلابد من تقريب ذكر له الشطر للمجتهد » را چنين معنى كرده است :
« و بنابراين در براى جويندهء هوشمند و كارشناس باز گذاشته شده است تا عملا به تعيين آن بپردازد » .