خاص سازگار باشد و در واقع شأن نزول بعضى از آيات حوادثى از زنان پيغمبر ( ص ) بوده است ، در كتاب التوحيد خود آورده است .
اعتقاد ابن بابويه بر اينكه ارواح پيش از اجساد آفريده شدهاند ، مبتنى بر گونهاى از تفسير قرآن و احاديثى است كه شيخ مفيد آنها را رد مىكند . ولى دليل اصلى مفيد براى طرد اين اعتقاد آن است كه قبول آن راه را بر روى مذهب تناسخ مىگشايد .
از سوى ديگر ، ابن بابويه با پذيرفتن روايتى مشعر بر اينكه پيغمبر و امامان ممكن است در نماز خود دچار سهو شوند ، اندكى از مقام رفيع آنان در نزد بعضى از شيعيان كاسته است . مفيد در اين باره با وى مخالف است .
ابن بابويه با اعتقاد داشتن به اينكه عمل جزئى از ايمان است ، بيش از مفيد به معتزله نزديك شده است . ولى هر دو با اين نتيجهگيرى معتزليان كه مرتكب گناه كبيره را مخلّد در آتش مىدانند ، مخالفند .
و سرانجام ابن بابويه ، در اين نظر خود كه مايهء شادى برجستگان اهل بهشت را در لذّات حسّى نمىداند ، چنان مىنمايد كه روايتى مبتنى بر اعتقادى بيگانه نسبت به دين اسلام را پذيرفته است .
ابن بابويه محدّثى است با بعضى از نظرها كه به نظرها و احكام معتزله شباهت دارد .
شيخ مفيد متكلّم و در عين حال محدّث است ، و نگرشهاى وى كه از اساس مشابه با نظرهاى ابن بابويه است ، در جهت اعتزال از او پيشتر مىرود .
انديشه هاى كلامى شيخ مفيد ( فارسى ) — صفحة 487
مساهمون: احمد آرام
ص٤٨٧