تخطي إلى المحتوى الرئيسي

انديشه هاى كلامى شيخ مفيد ( فارسى ) — صفحة 160

مساهمون:

ص١٦٠
از طرف ديگر ، به نظر مفيد ، نه تنها امامان بلكه نمايندگان برگزيدهء ايشان نيز قدرت معجزه دارند . گفتهء وى چنين است : « گفتار در ظهور معجزات توسّط عاملان و سفيران و نوّاب خاصّ ( ابواب ) ائمّه . من مىگويم كه چنين امرى جايز است و عقل و روايت و قرآن مانع آن نيست . و آن مذهب جماعتى از مشايخ اماميّه است . و ابن اخشيد از معتزله و اصحاب حديث در مورد صالحان و ابرار چنين نظرى دارند . نوبختيان منكر آنند و در مخالفت با ما در اين مسأله بر راه معتزله مىروند . زيديّه و خوارج منحرف‌شدهء از اسلام نيز در مخالفت با ما شريك ايشانند » « 1 » . در نظام مفيد تعليم قطعى و جازم با حضرت محمّد ( ص ) تمام نمىشود ، و به همين جهت براى جانشينانش امامان و حتّى براى كسان ديگرى كه معيّن شده‌اند تا از طرف ايشان سخن گويند ، نيز امكان بهره‌بردارى از اعتبار معجزه وجود دارد .

ضرورت وجود امام

شيخ مفيد از اين آموزهء مركزى اماميّه دفاع مىكند : « اماميّه بر اين امر اتّفاق كلمه دارند كه واجب است در هر زمان امامى به عنوان حجّت خداى عزّ و جلّ بر بندگان مكلّفش وجود داشته باشد ، تا با وجود وى مصلحت در دين صورت اتمام پيدا كند . معتزله بر خلاف اين اجماع كرده‌اند و روا مىدانند كه زمانهاى فراوانى از وجود امام تهى باشد . در اين مخالفت با اماميّه ، خوارج و زيديّه و مرجئه و عموم منتسبان به حديث با معتزله شريكند » « 2 » .
هامش
( 1 ) - اوائل ، ص 41 . طبقاتى كه مفيد نام برده بدين صورت است : المنصوبون من الخاصة و السفراء و الابواب . دربارهء عنوان اخير رجوع شود به ب . لوئيس( B . Lewis )مقالهء « باب » در چاپ دوم دايرة المعارف اسلام ، اول ، 832 . ( 2 ) - اوائل ، ص 8 .