امامان از جهت طبيعى با ديگر مردمان تفاوتى ندارند . گفتهء مفيد در اين خصوص چنين است :
« من مىگويم كه فرستادگان خداى تعالى و پيامبرانش و امامان جانشين ايشان محدث و ساخته شدهاند ، و گرفتار دردها مىشوند ، و خوشىها را احساس مىكنند ؛ با خوراك خوردن بدنهاى ايشان رشد مىكند ، و با مرور زمان كاهش مىيابد و مرگ بديشان مىرسد و از دنيا مىروند . بر اين گفته اهل توحيد اجماع دارند ، و پيوستگان به مذهب تفويض و طبقات غلات با ما مخالفند » « 1 » .
اگر چه امامان و پيامبران در آن هنگام كه در اين دنيا هستند اجساد طبيعى دارند ، حالت آنان پس از مرگ روى هم رفته خارج از متعارف است . مفيد در اينجا از معتقدات شيعه نسبت به شفاعت امامان از گناهكاران و زيارت قبور ايشان چنين سخن مىگويد :
« و امّا دربارهء احوال ايشان پس از وفات بايد گفت كه آنان پس از وفات از زير خاك انتقال مىيابند و با جسم و روح خود در فردوس برين جايگزين مىشوند ، و در آن تا روز شمار زنده و متنعّم مىمانند ، و از ديدار كسانى از صالحان امّت و شيعهء خود كه به ايشان مىپيوندند شادمان و با بزرگوارى آنان را پذيره مىشوند و چشم به راه رسيدن كسانى مىمانند كه در تقوى همسنگ دينداران پيشين هستند . بر رسول اللّه ( ص ) و امامان از عترت او مخصوصا هيچ چيز از احوال شيعه ايشان در دنيا پوشيده نيست ، و خداى تعالى پيوسته اخبار شيعيان را به ايشان مىرساند . و سخنان كسانى را كه در مشاهد مشرّفهء ايشان با آنان سخن مىگويند و به راز و نياز مىپردازند مىشنوند ، و اين لطيفهاى از لطايف خداى تعالى است كه آنان را از اعمال جمهور بندگان آگاه مىسازد و راز و نيازها را به ايشان مىرساند ، چنان كه در روايات آمده است . اين مذهب همهء فقها و محدّثان اماميّه است . و از متكلّمان گذشتهء
هامش
( 1 ) - همان كتاب ، ص 45 .